Συναγερμός ΠΟΥ για Έμπολα στο Κονγκό: Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί

Mεγάλη ανησυχία προκαλεί η έξαρση του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Ο ιός φαίνεται πώς εξαπλωνόταν επί εβδομάδες χωρίς να έχει προηγουμένως εντοπιστεί, σε μια περιοχή όπου ο εμφύλιος πόλεμος δυσκολεύει σημαντικά τις προσπάθειες περιορισμού της νόσου.

Παράλληλα, το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού είναι σπάνιο, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχουν λιγότερα διαθέσιμα μέσα για την αντιμετώπισή του, παρότι σκοτώνει περίπου το ένα τρίτο όσων μολύνονται. Προς το παρόν δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί ο βαθμός εξάπλωσης του ιού, ήδη ωστόσο, έχουν καταγραφεί σχεδόν 250 ύποπτα κρούσματα και 80 θάνατοι.

Οι περισσότερες επιδημίες Έμπολα παραμένουν περιορισμένες, όμως οι ειδικοί εξακολουθούν να έχουν νωπές τις μνήμες από την καταστροφική επιδημία του 2014-2016 στη Δυτική Αφρική, τη μεγαλύτερη έξαρση του ιού που έχει καταγραφεί ποτέ, όταν μολύνθηκαν 28.600 άνθρωποι.

Τι σημαίνει η κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ
Η κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) δε σημαίνει ότι ο κόσμος βρίσκεται μπροστά σε μια πανδημία τύπου Covid-19. Ο κίνδυνος για τον υπόλοιπο κόσμο παραμένει εξαιρετικά χαμηλός. Ακόμη και στην επιδημία του 2014-2016, στο Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφηκαν μόλις τρία περιστατικά, όλα σε υγειονομικούς που είχαν ταξιδέψει εθελοντικά για να βοηθήσουν.

«Η κατάσταση είναι αρκετά περίπλοκη ώστε να απαιτείται διεθνής συντονισμός», εξηγεί η δρ Αμάντα Ρότζεκ από το Ινστιτούτο Πανδημικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Παράλληλα, παραμένει σημαντική η απειλή για γειτονικές χώρες όπως η Ουγκάντα, το Νότιο Σουδάν και η Ρουάντα, λόγω των στενών εμπορικών και ταξιδιωτικών δεσμών με την περιοχή. Στην Ουγκάντα έχουν ήδη επιβεβαιωθεί δύο κρούσματα, εκ των οποίων το ένα κατέληξε.

Σχετικά άγνωστο στους επιστήμονες το συγκεκριμένο στέλεχος του Έμπολα
Ο έμπολα είναι μια σοβαρή και συχνά θανατηφόρα ασθένεια, αν και ευτυχώς σπάνια. Οι ιοί Έμπολα μολύνουν ζώα, κυρίως νυχτερίδες που τρέφονται με φρούτα, όμως οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν όταν έρθουν σε στενή επαφή με αυτά. Η τρέχουσα επιδημία προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo, ένα από τα τρία είδη του ιού που είναι γνωστό ότι προκαλούν επιδημίες, αλλά σχετικά άγνωστο στους επιστήμονες. Το Bundibugyo έχει προκαλέσει μόνο δύο επιδημίες στο παρελθόν, το 2007 και το 2012, με ποσοστό θνητότητας περίπου 30%.

Το πιο ανησυχητικό είναι ωστόσο ότι για το συγκεκριμένο στέλεχος, σε αντίθεση με άλλα στελέχη του Έμπολα, δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες, παρά μόνο ορισμένες πειραματικές προσεγγίσεις. Επιπλέον, τα διαγνωστικά τεστ δε φαίνεται να λειτουργούν αποτελεσματικά ώστε να επιβεβαιώσουν το συγκεκριμένο στέλεχος. Η αντιμετώπιση του συγκεκριμένου στελέχους αποτελεί «μία από τις σημαντικότερες ανησυχίες» της τρέχουσας επιδημίας, σύμφωνα με την καθηγήτρια Τρούντι Λανγκ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Τα συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως από δύο έως και 21 ημέρες μετά τη μόλυνση. Αρχικά μοιάζουν με γρίπη -πυρετός, πονοκέφαλος και κόπωση. Καθώς όμως η ασθένεια εξελίσσεται, προκαλεί εμετούς, διάρροια και ανεπάρκεια οργάνων, ενώ ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν εσωτερικές και εξωτερικές αιμορραγίες. Ελλείψει όμως ειδικών φαρμάκων, η θεραπεία βασίζεται κυρίως σε υποστηρικτική φροντίδα: αντιμετώπιση του πόνου, άλλων λοιμώξεων, χορήγηση υγρών και σωστή διατροφή. Η έγκαιρη φροντίδα αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.

Ο ιός μεταδίδεται μέσω μολυσμένων σωματικών υγρών, όπως αίμα και εμετός, συνήθως αφού εμφανιστούν τα συμπτώματα. Το πρώτο γνωστό κρούσμα ήταν μια νοσηλεύτρια που εμφάνισε συμπτώματα στις 24 Απριλίου. Χρειάστηκαν τρεις εβδομάδες για να επιβεβαιωθεί επίσημα η επιδημία.

Η επιδημία εντοπίστηκε πολύ αργά
«Η μετάδοση συνεχίζεται εδώ και εβδομάδες και η επιδημία εντοπίστηκε πολύ αργά, κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό», δήλωσε η δρ Αν Κορί από το Imperial College του Λονδίνου. Αυτό σημαίνει ότι οι υγειονομικές αρχές βρίσκονται ήδη πίσω από τον ιό στις προσπάθειες περιορισμού του. Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι η εικόνα μπορεί να υποδηλώνει «μια πολύ μεγαλύτερη επιδημία από αυτή που καταγράφεται σήμερα».

Η βασική στρατηγική θα είναι ο γρήγορος εντοπισμός των κρουσμάτων και των επαφών τους. Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες να αποτραπεί η διασπορά του ιού μέσα σε νοσοκομεία και κέντρα περίθαλψης, όπου οι ασθενείς είναι περισσότερο μεταδοτικοί, καθώς και να διασφαλιστούν ασφαλείς ταφές για όσους χάνουν τη ζωή τους.

Η κατάσταση δυσκολεύει ακόμη περισσότερο επειδή η επιδημία εκδηλώνεται σε περιοχή που πλήττεται από συγκρούσεις και όπου περισσότεροι από 250.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους. «Πολλές από τις πληγείσες περιοχές είναι μεταλλευτικές πόλεις με ιδιαίτερα κινητικούς πληθυσμούς. Αυτή η μετακίνηση αυξάνει τον κίνδυνο εξάπλωσης μεταξύ κοινοτήτων και πέρα από τα σύνορα», σημειώνει η καθηγήτρια Λανγκ.

Ωστόσο, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό διαθέτει πλέον σημαντική εμπειρία στη διαχείριση επιδημιών Έμπολα και η ανταπόκριση των αρχών θεωρείται σήμερα πολύ ισχυρότερη σε σχέση με πριν από μία δεκαετία, σύμφωνα με τη δρα Ντανιέλα Μάνο από τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου. Το αν η επιδημία θα περιοριστεί γρήγορα ή θα εξελιχθεί σε μια νέα μεγάλη κρίση, όπως εκείνη πριν από δέκα χρόνια, θα εξαρτηθεί από τις κινήσεις που θα γίνουν τώρα...

Πηγή: skai.gr