Προεδρικές: Στο ίδιο έργο θεατές: ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ κονταροχτυπιούνται με όπλο το παρελθόν

Η τελευταία ανταλλαγή ανακοινώσεων μεταξύ Πινδάρου και Εζεκία Παπαϊωάννου, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο ΔΗΣΥ επέλεξε να απαντήσει στις επικρίσεις του ΑΚΕΛ, επιστρέφοντας σε μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας: την πενταετία 2008-2013, όταν το ΑΚΕΛ βρισκόταν στην εξουσία, με αιχμή την οικονομική κρίση, την ανεργία, το κλείσιμο επιχειρήσεων και τη μείωση μισθών και συντάξεων.

Δεν έμεινε, όμως, μόνο εκεί. Επανέφερε την υπόθεση της Δρομολαξιάς, αλλά και την τραγωδία στο Μαρί, παραπέμποντας ευθέως στους χειρισμούς της τότε κυβέρνησης. Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, ο ΔΗΣΥ υποστήριξε ότι «τη μια και μόνη φορά που εμπιστεύτηκαν το ΑΚΕΛ να κυβερνήσει, διέλυσε τη χώρα», ενώ έθεσε και το ερώτημα γιατί το κόμμα της Αριστεράς δεν επιλέγει να διεκδικήσει τις επερχόμενες εκλογές με δικό του υποψήφιο.

Η απάντηση του ΑΚΕΛ κινήθηκε στην αντίθετη κατεύθυνση, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις ευθύνες των κυβερνήσεων Αναστασιάδη και Χριστοδουλίδη. Το κόμμα της Αριστεράς, υποστηρίζει ότι εδώ και δεκατρία χρόνια οι πολιτικές του ΔΗΣΥ και της σημερινής διακυβέρνησης, θέτουν τα μεγάλα συμφέροντα πάνω από τις ανάγκες της κοινωνίας, αποδυναμώνουν το κοινωνικό κράτος και ενισχύουν φαινόμενα διαφθοράς και διαπλοκής.

Παράλληλα, κατηγορεί την Πινδάρου, ότι επιστρατεύει τον αντιακελισμό, για να καλύψει τα δικά της εσωκομματικά προβλήματα. Η χαρακτηριστική αναφορά ότι, «πάρκαραν τον τόπο στο αδιέξοδο και περιμένουν να τους χειροκροτήσουμε» αποτυπώνει το ύφος της απάντησης, αλλά και την πρόθεση του ΑΚΕΛ, να μεταφέρει τη συζήτηση από το παρελθόν στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα.

Όσο τα δύο κόμματα ανταλλάσσουν βαριές εκφράσεις και ανασύρουν παλιούς λογαριασμούς, η ουσία της πολιτικής συζήτησης παραμένει στο περιθώριο.

Ασφαλώς, κανείς δεν μπορεί να ζητήσει από τα πολιτικά κόμματα, να ξεχάσουν τις περιόδους διακυβέρνησής τους. Ούτε να αποφύγουν την κριτική για αποφάσεις που είχαν σοβαρές συνέπειες στην οικονομία, στην κοινωνία και στους θεσμούς. Η λογοδοσία, είναι απαραίτητο στοιχείο της δημοκρατίας. Οι πολίτες δικαιούνται να θυμούνται, να αξιολογούν και να απαιτούν εξηγήσεις.

Ωστόσο, άλλο η πολιτική λογοδοσία και άλλο η διαρκής ανακύκλωση των ίδιων συνθημάτων. Η οικονομική κρίση της περιόδου 2012-2013, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο πολιτικό καταφύγιο για τον ΔΗΣΥ, όπως και η κυβέρνηση Αναστασιάδη, δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική απάντηση του ΑΚΕΛ, σε κάθε κριτική που δέχεται.

Η κοινωνία του 2026 αντιμετωπίζει διαφορετικές, αλλά εξίσου πιεστικές προκλήσεις. Το κόστος ζωής, η στεγαστική κρίση, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, οι μισθοί, οι εργασιακές συνθήκες, η κατάσταση στη δημόσια υγεία και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς απαιτούν συγκεκριμένες απαντήσεις. Δεν αρκεί να θυμίζει ο ένας στον άλλο τι συνέβη πριν από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια. Χρειάζεται να εξηγήσουν τι προτείνουν σήμερα και πώς σκοπεύουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα.

Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και η πολιτική διάσταση της αντιπαράθεσης ενόψει των Προεδρικών Εκλογών του 2028. Η επιλογή του ΑΚΕΛ να μην κατέλθει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, με δικό του υποψήφιο γίνεται αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης από τον ΔΗΣΥ, ο οποίος επιχειρεί να μετατρέψει την απόφαση αυτή, σε ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας. Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση εκτυλίσσεται ενώ και τα δύο κόμματα βρίσκονται μπροστά σε σημαντικές πολιτικές διεργασίες και επιλογές.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι μιας πολιτικής σκηνής που μοιάζει να δυσκολεύεται να ξεφύγει από τις παλιές της συνήθειες. Ο ΔΗΣΥ θυμάται την οικονομική κρίση, τη Δρομολαξιά και το Μαρί. Το ΑΚΕΛ θυμάται τη δεκαετή διακυβέρνηση Αναστασιάδη και επαναφέρει τις ευθύνες της σημερινής εξουσίας. Και οι δύο έχουν τα δικά τους επιχειρήματα, τις δικές τους πολιτικές αναγνώσεις και τις δικές τους ευθύνες απέναντι στην ιστορία.

Οι πολίτες δεν έχουν ανάγκη από ακόμη έναν γύρο πολιτικού χαρτοπόλεμου. Έχουν ανάγκη από κόμματα που θα κοιτάξουν μπροστά, θα αναγνωρίσουν τα λάθη τους, θα αναμετρηθούν με τις ευθύνες τους και κυρίως θα καταθέσουν προτάσεις που να απαντούν στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Ενώ η πολιτική σκηνή ανακυκλώνει το παρελθόν, η κλεψύδρα για το Κυπριακό αδειάζει

Όλα αυτά συμβαίνουν, σε μια περίοδο, κατά την οποία ο χρόνος για το Κυπριακό δεν είναι απεριόριστος. Η κλεψύδρα αδειάζει, οι διπλωματικές πρωτοβουλίες βρίσκονται σε εξέλιξη και οι προοπτικές για ουσιαστική επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων εξακολουθούν να είναι εύθραυστες.

Σήμερα, η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, συναντάται με τον Τουφάν Ερχιουρμάν, στο πλαίσιο του νέου κύκλου επαφών της στην Κύπρο. Είχε προηγηθεί η συνάντησή της, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ στις 9 Νοεμβρίου είναι προγραμματισμένη κοινή συνάντηση των τριών, σε μια προσπάθεια να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορεί να δημιουργηθεί έδαφος για τα επόμενα βήματα.

Οι προσδοκίες δεν είναι απεριόριστες. Το ζητούμενο παραμένει η δημιουργία προϋποθέσεων για ουσιαστική πρόοδο, η υπέρβαση των διαφορών και η διαμόρφωση μιας κοινά αποδεκτής μεθοδολογίας, που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Την ίδια ώρα, η θητεία της Ολγκίν και του Αντόνιο Γκουτέρες πλησιάζει προς το τέλος της, γεγονός που προσδίδει στις παρούσες διπλωματικές κινήσεις πρόσθετη σημασία.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εικόνα των δύο μεγάλων κομμάτων να αναλώνονται σε έναν ακόμη γύρο αλληλοκατηγοριών, για το ποιος ευθύνεται περισσότερο για τα δεινά του τόπου, δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς. ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ έχουν ασφαλώς κάθε δικαίωμα να υπερασπίζονται το πολιτικό τους παρελθόν και να ασκούν κριτική στους αντιπάλους τους. Έχουν, όμως, και την ευθύνη να τοποθετούνται με την ίδια ένταση στα μεγάλα ζητήματα που καθορίζουν το μέλλον της Κύπρου.