Πελέ και Μαραντόνα: Ο λόγος που δεν πήραν ποτέ «Χρυσή Μπάλα»

Η τελετή απονομής της Χρυσής Μπάλας για το 2026 πραγματοποιείται τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, με τα βλέμματα στραμμένα στους υποψηφίους που διεκδικούν το κορυφαίο ατομικό βραβείο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Με αφορμή τη φετινή διοργάνωση, αξίζει να θυμηθούμε δύο θρύλους του αθλήματος που δεν κατάφεραν ποτέ να κατακτήσουν τη συγκεκριμένη διάκριση. Ο Πελέ και ο Ντιέγκο Μαραντόνα, παρά τη σπουδαία καριέρα και την τεράστια επιρροή τους στο ποδόσφαιρο, δεν βρέθηκαν ποτέ στην επίσημη λίστα των νικητών, εξαιτίας των κανονισμών που ίσχυαν την εποχή που μεσουρανούσαν.

Η απουσία τους δεν εξηγείται από την αγωνιστική τους αξία, αλλά από τους κανόνες που ίσχυαν την εποχή που μεσουρανούσαν. Για αρκετές δεκαετίες, η διάκριση δεν ήταν ανοιχτή σε όλους τους ποδοσφαιριστές του πλανήτη, με αποτέλεσμα δύο από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του παγκόσμιου ποδοσφαίρου να μην έχουν τη δυνατότητα να τη διεκδικήσουν.  

Ο κανονισμός που τους άφησε εκτός

Όταν το France Football θέσπισε τη Χρυσή Μπάλα, το 1956, δικαίωμα συμμετοχής είχαν μόνο Ευρωπαίοι ποδοσφαιριστές. Αυτό σήμαινε ότι ο Πελέ, παρά τις επιτυχίες του με τη Σάντος και την εθνική Βραζιλίας, δεν μπορούσε να βρεθεί στην ίδια ψηφοφορία με τους κορυφαίους Ευρωπαίους της εποχής.

Ανάλογη ήταν η περίπτωση του Μαραντόνα. Ο Αργεντινός έγραψε τη δική του ιστορία με την εθνική ομάδα της χώρας του και τη Νάπολι, ενώ η κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1986 αποτέλεσε μία από τις κορυφαίες στιγμές της καριέρας του. Ωστόσο, η εθνικότητά του δεν του επέτρεπε να διεκδικήσει το βραβείο με βάση τους τότε κανονισμούς.

Οι αλλαγές που ήρθαν αργότερα

Το 1995 αποτέλεσε σημείο καμπής για τον θεσμό. Η επιλεξιμότητα επεκτάθηκε σε ποδοσφαιριστές κάθε εθνικότητας, υπό την προϋπόθεση ότι αγωνίζονταν σε ευρωπαϊκό σύλλογο. Την ίδια χρονιά, ο Λιβεριανός Τζορτζ Γουεά έγινε ο πρώτος Αφρικανός που κατέκτησε τη Χρυσή Μπάλα.

Η αλλαγή, όμως, δεν κάλυπτε ακόμη ολόκληρο τον ποδοσφαιρικό κόσμο. Ένας παίκτης που αγωνιζόταν εκτός Ευρώπης εξακολουθούσε να μην έχει δικαίωμα συμμετοχής. Αυτό άλλαξε το 2007, όταν το βραβείο άνοιξε σε όλους τους ποδοσφαιριστές, ανεξαρτήτως εθνικότητας και συλλόγου.

Οι τιμητικές διακρίσεις

Το γεγονός ότι δεν κατέκτησαν ποτέ την αγωνιστική Χρυσή Μπάλα δεν σήμαινε ότι η προσφορά τους πέρασε απαρατήρητη. Το 1995, ο Μαραντόνα τιμήθηκε από το France Football με τιμητική Χρυσή Μπάλα για τη συνολική του πορεία. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 2013, η FIFA απένειμε αντίστοιχη τιμητική διάκριση στον Πελέ.

Οι απονομές αυτές αναγνώρισαν τη θέση τους στην ιστορία του αθλήματος, χωρίς να αλλάξουν το επίσημο αγωνιστικό παλμαρέ του θεσμού.

Έτσι, δύο από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών έμειναν εκτός της επίσημης λίστας των νικητών, εξαιτίας ενός κανονισμού που άλλαξε στην πορεία. Η ιστορία τους υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι σημαντικότερες ατομικές διακρίσεις κρίνονται μέσα από τους κανόνες της εποχής τους.

Αναλυτικά οι νικητές

1956: Στάνλεϊ Μάθιους (Αγγλία – Μπλάκπουλ)
1957: Αλφρέδο Ντι Στέφανο (Ισπανία/Αργεντινή – Ρεάλ)
1958: Ραϊμόν Κοπά (Γαλλία – Ρεάλ)
1959: Αλφρέδο Ντι Στέφανο (Ισπανία/Αργεντινή – Ρεάλ)
1960: Λουίς Σουάρεθ (Ισπανία – Μπαρτσελόνα)
1961: Ομάρ Σίβορι (Ιταλία/Αργεντινή – Γιουβέντους)
1962: Γιόζεφ Μάζοπουστ (Τσεχοσλοβακία – Ντούκλα Πράγας)
1963: Λεβ Γιασίν (Σοβιετική Ένωση – Ντινάμο Μόσχας)
1964: Ντένις Λόου (Σκωτία – Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ)
1965: Εουσέμπιο (Πορτογαλία – Μπενφίκα)
1966: Μπόμπι Τσάρλτον (Αγγλία – Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ)
1967: Φλόριαν Άλμπερτ (Ουγγαρία – Φερεντσβάρος)
1968: Τζορτζ Μπεστ (Βόρειος Ιρλανδία – Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ)
1969: Τζάνι Ριβέρα (Ιταλία – Μίλαν)
1970: Γκερντ Μίλερ (Δυτική Γερμανία – Μπάγερν)
1971: Γιόχαν Κρόιφ (Ολλανδία – Άγιαξ)
1972: Φραντς Μπεκενμπάουερ (Δυτική Γερμανία – Μπάγερν)
1973: Γιόχαν Κρόιφ (Ολλανδία – Άγιαξ/Μπαρτσελόνα)
1974: Γιόχαν Κρόιφ (Ολλανδία – Μπαρτσελόνα)
1975: Όλεγκ Μπλαχίν (Σοβιετική Ένωση – Ντινάμο Κιέβου)
1976: Φραντς Μπεκενμπάουερ (Δυτική Γερμανία – Μπάγερν)
1977: Άλαν Σίμονσεν (Δανία – Γκλάντμπαχ)
1978: Κέβιν Κίγκαν (Αγγλία – Αμβούργο)
1979: Κέβιν Κίγκαν (Αγγλία – Αμβούργο)
1980: Καρλ-Χάιντς Ρουμενίγκε (Γερμανία – Μπάγερν)
1981: Καρλ-Χάιντς Ρουμενίγκε (Γερμανία – Μπάγερν)
1982: Πάολο Ρόσι (Ιταλία – Γιουβέντους)
1983: Μισέλ Πλατινί (Γαλλία – Γιουβέντους)
1984: Μισέλ Πλατινί (Γαλλία – Γιουβέντους)
1985: Μισέλ Πλατινί (Γαλλία – Γιουβέντους)
1986: Ιγκόρ Μπελάνοφ (Σοβιετική Ένωση – Ντινάμο Κιέβου)
1987: Ρουντ Γκούλιτ (Ολλανδία – Αϊντχόφεν/Μίλαν)
1988: Μάρκο Φαν Μπάστεν (Ολλανδία – Μίλαν)
1989: Μάρκο Φαν Μπάστεν (Ολλανδία – Μίλαν)
1990: Λόταρ Ματέους (Γερμανία – Ίντερ)
1991: Ζαν-Πιερ Παπέν (Γαλλία – Μαρσέιγ)
1992: Μάρκο Φαν Μπάστεν (Ολλανδία – Μίλαν)
1993: Ρομπέρτο Μπάτζο (Ιταλία – Γιουβέντους)
1994: Χρίστο Στόιτσκοφ (Βουλγαρία – Μπαρτσελόνα)
1995: Ζορζ Γουεά (Λιβερία – Παρί/Μίλαν)
1996: Ματίας Ζάμερ (Γερμανία – Ντόρτμουντ)
1997: Ρονάλντο (Βραζιλία – Μπαρτσελόνα/Ίντερ)
1998: Ζινεντίν Ζιντάν (Γαλλία – Γιουβέντους)
1999: Ριβάλντο (Βραζιλία – Μπαρτσελόνα)
2000: Λουίς Φίγκο (Πορτογαλία – Μπαρτσελόνα/Ρεάλ)
2001: Μάικλ Όουεν (Αγγλία – Λίβερπουλ)
2002: Ρονάλντο (Βραζιλία – Ρεάλ)
2003: Πάβελ Νέντβεντ (Τσεχία – Γιουβέντους)
2004: Αντρέι Σεβτσένκο (Ουκρανία – Μίλαν)
2005: Ροναλντίνιο (Βραζιλία – Μπαρτσελόνα)
2006: Φάμπιο Καναβάρο (Ιταλία – Γιουβέντους/Ρεάλ)
2007: Κακά (Βραζιλία – Μίλαν)
2008: Κριστιάνο Ρονάλντο (Πορτογαλία – Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ)
2009: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Μπαρτσελόνα)
2010: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Μπαρτσελόνα)
2011: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Μπαρτσελόνα)
2012: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Μπαρτσελόνα)
2013: Κριστιάνο Ρονάλντο (Πορτογαλία – Ρεάλ)
2014: Κριστιάνο Ρονάλντο (Πορτογαλία – Ρεάλ)
2015: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Μπαρτσελόνα)
2016: Κριστιάνο Ρονάλντο (Πορτογαλία – Ρεάλ)
2017: Κριστιάνο Ρονάλντο (Πορτογαλία – Ρεάλ)
2018: Λούκα Μόντριτς (Κροατία – Ρεάλ)
2019: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Μπαρτσελόνα)
2020:
2021: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Μπαρτσελόνα/Παρί)
2022: Καρίμ Μπενζεμά (Γαλλία – Ρεάλ)
2023: Λιονέλ Μέσι (Αργεντινή – Παρί / Ίντερ Μαϊάμι)
2024: Ρόδρι (Ισπανία – Μάντσεστερ Σίτι) 
2025: Ουσμάν Ντεμπελέ (Γαλλία – Παρί Σεν Ζερμέν)

sportal.gr