Τσιγάρο, ηλεκτρονικό τσιγάρο ή θερμαινόμενος καπνός; Η ξεκάθαρη απάντηση των καρδιολόγων

Η συζήτηση γύρω από το κάπνισμα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τον θερμαινόμενο καπνό επιστρέφει σε ένα βασικό σημείο: δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια. Το συμβατικό τσιγάρο παραμένει το πιο επιβαρυντικό, κυρίως επειδή καίγεται ο καπνός και παράγονται εκατοντάδες τοξικές ουσίες που εισπνέει ο καπνιστής.

Νέα επιστημονική ανασκόπηση των Silvio Festinese και Δημήτρη Ρίχτερ, που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό Advances in Clinical and Experimental Medicine, δείχνει ότι η πλήρης μετάβαση από το κλασικό τσιγάρο σε προϊόντα χωρίς καύση, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή ο θερμαινόμενος καπνός, μπορεί να μειώσει σημαντικά την έκθεση σε βλαβερές ουσίες. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τα προϊόντα αυτά είναι ακίνδυνα ή ότι προτείνονται σε ανθρώπους που δεν καπνίζουν.

Η καύση είναι το βασικό πρόβλημα

Το κρίσιμο σημείο είναι η καύση. Όταν ανάβει ένα τσιγάρο, ο καπνός καίγεται και δημιουργούνται ουσίες όπως μονοξείδιο του άνθρακα, πίσσα και πολλές χημικές ενώσεις που συνδέονται με σοβαρές βλάβες στην καρδιά, στα αγγεία και στους πνεύμονες.

Η νικοτίνη παραμένει εθιστική και δεν είναι αθώα. Όμως η μεγάλη τοξική επιβάρυνση του κλασικού τσιγάρου προέρχεται κυρίως από τον καπνό της καύσης. Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι η σύγκριση πρέπει να γίνεται καθαρά: άλλο το συμβατικό τσιγάρο που καίγεται, άλλο τα προϊόντα που θερμαίνουν ή εξατμίζουν χωρίς καύση.

Σύμφωνα με την ανασκόπηση, όταν ένας ενήλικος καπνιστής κόβει εντελώς το κλασικό τσιγάρο και περνά αποκλειστικά σε προϊόν χωρίς καύση, η έκθεσή του σε τοξικές ουσίες μειώνεται αισθητά. Σε ορισμένες μελέτες φαίνονται και βελτιώσεις σε βραχυπρόθεσμους καρδιαγγειακούς δείκτες, αν και αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος εξαφανίζεται.

Το σημαντικό εδώ είναι η λέξη «πλήρης». Αν κάποιος συνεχίζει να καπνίζει κανονικά τσιγάρα και παράλληλα χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό τσιγάρο ή θερμαινόμενο καπνό, τότε το όφελος μειώνεται πολύ. Η μείωση της βλάβης αφορά κυρίως όσους εγκαταλείπουν τελείως το τσιγάρο καύσης.

Στις ΗΠΑ, ο FDA έχει επιτρέψει σε συγκεκριμένα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού να προβάλλουν περιορισμένους ισχυρισμούς μειωμένης έκθεσης σε βλαβερές ουσίες, σε σχέση με το συμβατικό τσιγάρο. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα θεωρεί ασφαλή. Σημαίνει ότι, για έναν ενήλικο καπνιστή που θα συνέχιζε να καπνίζει, η πλήρης μετάβαση μπορεί να μειώσει την έκθεση σε ορισμένες επικίνδυνες χημικές ουσίες.

Από την άλλη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κρατά πολύ πιο αυστηρή στάση. Προειδοποιεί ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν νικοτίνη, είναι εθιστικά και μπορούν να είναι βλαβερά, ειδικά για εφήβους, νέους ανθρώπους και εγκύους. Το μεγάλο άγχος του ΠΟΥ είναι να μη γίνουν αυτά τα προϊόντα «είσοδος» στη νικοτίνη για ανθρώπους που δεν κάπνιζαν ποτέ.

Έτσι, η καθαρή εικόνα είναι η εξής: τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και ο θερμαινόμενος καπνός δεν είναι αθώα προϊόντα και δεν πρέπει να παρουσιάζονται σαν ασφαλής συνήθεια. Όμως, για έναν ενήλικο καπνιστή που δεν μπορεί να κόψει το τσιγάρο, η πλήρης απομάκρυνση από την καύση φαίνεται να είναι λιγότερο επιβαρυντική από το να συνεχίσει να καπνίζει κανονικά.

Το καλύτερο για την υγεία παραμένει η πλήρης διακοπή του καπνίσματος και της νικοτίνης. Αν αυτό δεν γίνεται, τότε η συζήτηση μεταφέρεται στη μείωση της βλάβης. Και εκεί οι καρδιολόγοι δείχνουν ξανά το ίδιο σημείο: ο μεγάλος εχθρός είναι το τσιγάρο που καίγεται.

Με απλά λόγια, το μήνυμα δεν είναι «ξεκινήστε ηλεκτρονικό τσιγάρο» ούτε «ο θερμαινόμενος καπνός είναι ασφαλής». Το μήνυμα είναι πιο συγκεκριμένο: μην καπνίζεις καθόλου αν μπορείς. Αν όμως είσαι ενήλικος καπνιστής και δεν μπορείς να σταματήσεις, το να φύγεις πλήρως από το τσιγάρο καύσης μπορεί να μειώσει την έκθεσή σου σε βλαβερές ουσίες.

gazzetta.gr