Στις 10 Απριλίου του 1896, το Παναθηναϊκό Στάδιο στο κέντρο της Αθήνας ζούσε στιγμές δόξας. Ένας νεαρός νερουλάς από το Μαρούσι, που λεγόταν Σπύρος Λούης, έμπαινε στο κατάμεστο στάδιο ως θριαμβευτής ύστερα από σχεδόν τρεις ώρες τρεξίματος.
Έδινε στην Ελλάδα τη μοναδική της νίκη στον στίβο στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Την επομένη, μια γυναίκα που λεγόταν Σταμάτα Ρεβίθη έκανε μια παρόμοια διαδρομή. Στο στάδιο δεν μπήκε ποτέ και σήμερα τη θυμούνται ελάχιστοι.
Μητέρα και μαραθωνοδρόμος
Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, η Ρεβίθη γεννήθηκε στη Σύρο το 1866. Την άνοιξη του 1896 ζούσε στον Πειραιά σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Τον προηγούμενο χρόνο είχε χάσει τον επτάχρονο γιο της και το δεύτερο παιδί της ήταν μόλις 17 μηνών. Λίγες μέρες πριν τον Μαραθώνιο ξεκίνησε με τα πόδια από τον Πειραιά για την Αθήνα έχοντας το παιδί της στην αγκαλιά της. Ο σκοπός ήταν να βρει δουλειά για να μπορέσει να επιβιώσει.
Στη διαδρομή, συνάντησε έναν δρομέα που έκανε προπόνηση. Ο ίδιος της έδωσε μια ιδέα: ο καλύτερος τρόπος για να γλιτώσει από τη φτώχεια της ήταν να κερδίσει τον Μαραθώνιο. Μαζί με τη φήμη, θα ερχόντουσαν και τα χρήματα. Η Ρεβίθη λάτρευε να τρέχει ως παιδί και είχε μια καλή φυσική κατάσταση. Πήρε την απόφαση να λάβει μέρος σε μια εποχή που ακόμη και ο εμπνευστής των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, ο βαρόνος Πιερ ντε Κουμπερτέν, θεωρούσε τις γυναίκες το...αδύναμο φύλο.
«Μην προσβάλλεις τις γυναίκες»
Στις 9 Απριλίου, βρέθηκε στον Μαραθώνα ανάμεσα στους υπόλοιπους δρομείς που περίμεναν την εκκίνηση. Ο δήμαρχος τη φιλοξένησε στο σπίτι του και οι δημοσιογράφοι έκαναν ουρά για να τη ρωτήσουν. Ένας δρομέας τότε την κορόιδεψε λέγοντας πως όταν τελικά θα έφτανε στον τερματισμό, το στάδιο θα είχε αδειάσει. Εκείνη του απάντησε προτρέποντάς τον να μην προσβάλλει τις γυναίκες, αφού οι άνδρες αθλητές είχαν συντριβεί από τους Αμερικανούς.
Την επόμενη μέρα, ο ιερέας Ιωάννης Βελιώτης έδωσε την ευλογία του στους δρομείς. Όχι σε όλους. Απέφυγε να ευλογήσει τη Ρεβίθη γιατί δεν ήταν επισήμως γραμμένη. Η δικαιολογία που είπαν οι διοργανώτες ήταν πως είχε περάσει η διορία εγγραφών. Για να την αποφύγουν, σκαρφίστηκαν και έναν ξεχωριστό αγώνα γυναικών που θα γινόταν υποτίθεται τις επόμενες μέρες. Προφανώς δεν έγινε ποτέ.
Στις 11 Απριλίου, ξεκίνησε τη διαδρομή του Μαραθωνίου. Θέλησε πρώτα να επισκεφτεί τους αξιωματούχους της περιοχής για να της υπογράψουν το χαρτί που θα επιβεβαίωνε την ώρα εκκίνησης. Όλοι αρνήθηκαν. Δεν το έβαλε κάτω. Έτρεξε μόνη της και περίπου μετά το μεσημέρι έφτασε στο σημείο που βρίσκεται σήμερα ο Ευαγγελισμός. Οι αξιωματικοί που βρίσκονταν στο σημείο της απαγόρευσαν να συνεχίσει μέχρι το στάδιο.
Παρόλα αυτά, έβγαλε το χαρτί της για να της υπογράψουν την ώρα άφιξης. Ήταν πιο αργή από τον Σπύρο Λούη αλλά είχε ελάχιστη σημασία αυτό. Αξίζει να πούμε πως από τους 17 άνδρες που είχαν ξεκινήσει τον Μαραθώνιο, μόνο οι εννιά κατάφεραν να μπουν στην κατάταξη. Η Ρεβίθη τους είχε νικήσει. Η ίδια προσπαθώντας να ξεπεράσει την αδικία είπε ότι θα πήγαινε στον Τιμολέοντα Φιλήμονα, γενικό γραμματέα της Οργανωτικής Επιτροπής.
Από αυτό το σημείο, τα ίχνη της χάνονται. Δεν γνωρίζουμε αν τα κατάφερε εν τέλει και οι εφημερίδες που είχαν καταγράψει την ιστορία της δεν ασχολήθηκαν ξανά μαζί της. Ακόμη κι έτσι, και παρά τις δυσκολίες, η ιστορία της δεν ξεχάστηκε. 88 χρόνια μετά, ήταν η επίσημη πρώτη των γυναικών σε Ολυμπιακό Μαραθώνιο στους αγώνες του 1984 στο Λος Άντζελες.
reader.gr
