Μια συζήτηση για το ποδόσφαιρο μέσα και έξω από τις τέσσερις γραμμές.
Ο Ηλίας μιλά για τη μετάβαση από ποδοσφαιριστής σε προπονητής, τη σημασία των ανθρώπων που δουλεύουν πίσω από τις ομάδες, τη δύναμη της προσαρμοστικότητας και γιατί η γνώση πρέπει να μοιράζεται.
Αναφέρεται στη συνεργασία του με τον Ιραόλα, τη φιλοσοφία του γύρω από την ηγεσία και τη σχέση προπονητή–ποδοσφαιριστή αλλά και το κεφάλαιο Εθνική Ομάδα.
Ηλίας Χαραλάμπους - Ο πιο επιτυχημένος Κύπριος Προπονητής
Για την μετάβαση στην προπονητική (05:05):
«Πάντα είχα την τρέλα και το όνειρο. Λέω και στα παιδιά μου να βάζουν στόχους. Ό,τι ονειρευόμουν ήρθε στη ζωή μου. Και ελπίζω και πιο ψηλά γιατί είδα ότι βάζοντας στόχους μπορείς να γίνει. Αυτό που λένε ότι είμαστε Κυπραίοι και δεν μπορούμε, δεν υπάρχει, είμαστε όλοι ίσοι. Πήγα είδα τον Ιραόλα στην Αγγλία, πήγα στην Ιταλία, τα κάνουν όλα απλά και καλά. Εμείς κάποιες φορές τα κάνουμε πολύπλοκα. Έχουμε τις δυνατότητες, μπορούμε ως Κυπραίοι και ποδοσφαιριστές και προπονητές, έχουμε το ταλέντο. Ίσως το μεντάλιτι, η παιδεία, η πειθαρχία, εκεί είμαστε πίσω. Μπορεί να ακουστεί περίεργο όμως το κάθετι έχει τη σημασία του. Καθημερινά. Να βγούμε να περπατήσουμε, θα δούμε στα πεζοδρόμιο παρκάρουν αυτοκίνητα. Δεν υπάρχουν νόμοι. Στο εξωτερικό θα είναι πρόβλημα. Ταξιδεύω να δω πως λειτουργούν στην Πρέμιερ Λιγκ και στην Σέριε Α. Δεν περνά από το χέρι μας όσο αφορά την εμπιστοσύνη που δείχνουν οι ομάδες στους προπονητές. Δεν ήρθαμε εδώ για να κατηγορήσουμε.
Εγώ ονειρευόμουν από πολύ μικρός, έμπαινα στο λεωφορείο και έβλεπα τον προπονητή μπροστά και ζήλευα. Έλεγα ότι μια μέρα θέλω να κάτσω εκεί μπροστά. Έγραφα όλες τις προπονήσεις των προπονητών μου. Ήμουν πολύ τυχερός στα τελειώματα μου ως ποδοσφαιριστής. Ήταν δύσκολο. Ήταν η καλύτερη απόφαση. Μπήκα στην ΑΕΚ κατευθείαν ως βοηθός προπονητής με τον Ιμανόλ Ιδιάκεθ, μετά ήταν ο Ιραόλα. Πήρα πράγματα από αυτούς τους προπονητές. Ήξερα ακριβώς τι ήθελα να κάνω».
Πως προέκυψε η Ρουμανία (12:31 - 16:54):
«Ήμουν στην ΑΕΚ και στον Εθνικό και μετά στην Δόξα και μετά ήμουν άνεργος για περισσότερο ένα χρόνο. Δυσολευόμουν πάρα πολύ. Μικρή η χώρα, λίγες οι ομάδες, δυσκολεύτηκα να βρω ομάδα. Ξαφνικά μια μέρα με πήρε ο μάνατζερ μου και μου είπε για την Στεάουα, δεν τον πίστεψα στην αρχή. Ήθελαν έναν νεαρό προπονητή. Ήρθε η πρόταση, ήταν μεγάλη η πρόκληση για μένα. Με βοήθησε επειδή είχα παίξει στη Ρουμανί. Πίστεψαν σε μένα. Πήγαμε καλά.
Το πιο σημαντικό είναι να δείξω σεβασμό σε όλους. Το έκανα. Έδειξα σεβασμό στο προσωπικό. Το επιτελείο είχε αρχηγούς για πολλά χρόνια στην ομάδα, ο τρίτος βοηθός ήταν στην ακαδημία, όπως και ο αναλυτής, ο γυμναστής ήτα για δέκα χρόνια εκεί. Το ίδιο για τον φροντιστή που είναι το Α και το Ω. Υπήρχε εκκλησία στο προπονητικό με 365 μέρες λειτουργία και ο πάτερ ήταν στη Δράμα και για εμένα έκανε την λειτουργία στα ελληνικά. Για μένα το πρώτο σε έναν προπονητή είναι το μάνατζμεντ, η διαχείριση παικτών, μίντια κτλ.
Νεκτάριος Αλεξάντρου για τη λεπτομέρεια που έχει σημασία (16:55-17:40)
«Σε ένα podcast με τον Μπρούνο Φερνάντες αναφέρθηκαν στη μεγάλη διαφορά του Σερ Άλεξ Φέργκιουσον. Η κάθε λεπτομέρεια έχει σημασία. Μια φορά έβαλε τους παίκτες να υπογράψουν σε μια μπάλα για έναν φιλανθρωπικό σκοπό και κάποιοι παίκτες δεν υπέγραψαν. Ο Φέργκιουσον τους κάλεσε στο γραφείο και τους...διέλυσε.».
Δύσκολες αποφάσεις (18:43-20:39):
«Οι πιο δύσκολες στιγμές είναι όταν φεύγεις και αφήνεις πίσω την οικογένεια. Έφτασα σε ένα σημείου, στον πάγκο δεν έχω πίεση.Παίρνω αποφάσεις και με το ένστικτο. Ξέρω ότι από τη Δευτέρα μέχρι το Σάββατο και δουλεύω και είμαι εντάξει με τον εαυτό μου, το αποτέλεσμα δεν ξέρω ποιο θα είναι. Είναι ένα παιχνίδι, πρέπει να έχουμε ισορροπία στα συναισθήματα. Θέλω να έχω μια ισορροπία ».
Το πιο σημαντικό που άφησε η καριέρα στην Ρουμανία (από 20:40)
«Ο σεβασμός, από τον κόσμο. Εξελίχθηκε πάρα πολύ η Ρουμανία. Ο κόσμος είτε χάναμε, είτε κερδίζαμε ο κόσμος ήταν εκεί. Έχει διαφορά σε σχέση με την Κύπρο. Στη Ρουμανία υπάρχουν αυστηροί νόμοι, είναι από τις πιο ασφαλείς χώρες. Έκανες παρανομία θα τιμωρηθείς όποιος κι αν είσαι. Οι περισσότεροι δεν το πιστεύουν, αλλά αυτό ισχύει. Δεν μπορείς να πας κάπου και να έχεις στο μυαλό σου ένα σχέδιο και αν δεν το δεχθούν δεν θα συνεχίσεις. Αν δεν προσαρμοστείς δεν έχεις μέλλον. ».
Αν πιστεύει σε συστήματα (25:35-29:00)
«Όλα παίζουν το ρόλο τους. Στις μέρες μας η τακτική είναι σημαντικό κομμάτι, το ρόστερ, τι ποιότητας είναι οι παίκτες σου. Πρέπει να προσαρμοστείς ανάλογα με το ρόστερ. Όταν είδα το ρόστερ παραξενεύτηκα γιατί αυτή η ομάδα δεν πήρε πρωτάθλημα τα προηγούμενα εννιά χρόνια. Προσπάθησα να περάσω τη φιλοσοφία τη δική μου. Σε γρήγορο διάστημα οι παίκτες αντιλαμβάνονταν εύκολα ό,τι ζητούσα. Είναι το Α και το Ω να έχεις καλούς παίκτες και ήταν πολύ καλοί χαρακτήρας. Βοηθήθηκα πολύ από τα ευρωπαϊκά παιχνίδια, στο Γιουρόπα Λιγκ παίζουν ομάδες επιπέδου Τσάμπιονς Λιγκ».
Η φιλοσοφία του... (29:00-32:35)
«Η φιλοσοφία μου αρχίζει με ψηλό πρέσιντκ. Κάποτε όταν παίζεις με υποδεέστερους αντιπάλους και μετά παίξεις ευρωπαϊκό σκέφτεσαι αν θα παίξεις με ψηλό πρέσινγκ, λόγω φόβου. Εγώ προσπαθώ να περάσω τη φιλοσοφία, ανεξαρτήτως αν παίζουμε πρωτάθλημα ή Ευρώπη, μπορεί να αλλάξει ο τρόπος του πρέσινγκ. Οι παίκτες έκαναν διορθώσεις από μόνοι τους. Βοηθά κάθε ομάδα να έχει σταθερότητα όταν ο προπονητής έχει διάρκεια. Έτσι μπορείς να περάσεις τη φιλοσοφία, τον τρόπο σκέψης σου.
Πάντα έχω ξεκάθαρο το πλάνο. Απλά, όχι περίπλοκα. Δεν θέλω να κουράζω τον παίκτη. Βάσει πάντα με ποιον αντίπαλο παίζω. Η τακτική μου είναι πάντα σχετική και με το πλάνο του εκάστοτε αντιπάλου. Μετά το παιχνίδι βοηθούσε πολύ η ανάλυση του ματς. Πάντα συζητούσα με τους παίκτες. Πάντα ήμουν ανοικτός να συζητήσω. Ήθελα να ακούω τις σκέψεις του παίκτη. Έτσι λειτουργώ».
Τι δεν καταλαβαίνουν οι φίλαθλοι... (33:00-35:15)
Ν.Αλεξάνδρου: «Οι φίλαθλοι είναι δύσκολο να καταλάβουν το view ενός παίκτη στο γήπεδο, πως βλέπει ο παίκτης μέσα στο γήπεδο με άλλους να κινούνται γύρω του. Η διαφορά του Μέσι είναι ότι αυτός βλέπει στο γήπεδο αυτό που βλέπει ο κόσμος από την κερκίδα».
Η.Χαραλάμπους:«Ο κόσμος μπορεί να μην αντιλαμβάνεται την πίεση που δέχεται ένας παίκτης από τη Δευτέρα μέχρι το Σάββατο. Όταν κάνεις πρωταθλητισμό μπορείς να χάνεις τον ύπνο σου. Βιώνουν διάφορα προβλήματα. Αν ήταν... τόσο εύκολο γιατί δεν το κάνουν όλοι. Αν δεν το ζήσεις δεν μπορείς να καταλάβεις».
Μύθος για το κόουτσινγκ (35:20-36:58)
«Παίζαμε κόντρα στη Φέγενορντ εντός και χάναμε 1-3. Η Φέγενορντ με τον Φαν Πέρσι προπονητή. Το γυρίσαμε στο 90'+5' σε 4-3. Με ρωτούσαν τι έκανα. Από το 1-3 μέχρι το 4-3 οι παίκτες έπαιξαν ελεύθερα, δεν έκανα τίποτε, τακτικάα τίποτε, οι παίκτες πήραν το μομέντουμ και το γύρισαν. Το πήραν στους ώμους τους οι παίκτες. Και αντίστοιχα μπορεί να γίνει και το αντίθετο. Στο ποδόσφαιρο υπάρχει και η τύχη».
Πως διαχειρίζεται αρνητικά αποτελέσματα (37:20-38:58):
«Πρέπει να έχουμε ισορροπία και στις χαρές και στις δύσκολες στιγμές. Πρέπει να βγάζουμε θετική αύρα, πρέπει να τους το προσφέρουμε. Περάσαμε δύσκολα όμως δεν άλλαξα κάτι. Ήταν δύσκολη η τελευταία σεζόν, ήμουν όπως όταν πήγα. Δεν θα έκανα κάτι διαφορετικό».
Ποιοι προπονητές τον βοήθησαν (39:00-48:21):
«Ως ποδοσφαιριστής οι κύριοι Μιχαηλίδης και Μουσκάλλης από την Κύπρο. Πηγαίνοντας στον ΠΑΟΚ πήρα πολλά πράγματα από τον Φερνάντο Σάντος. Έχω πολλά τετράδια γεμάτα με προπονήσεις. Με βοήθησαν περισσότερο ο Ιμανόλ Ιδιάκεθ και ο Άντονι Ιραόλα, συν τον Κρίστιανσεν όταν ήμουν ποδοσφαιριστής. Διαφορετικοί προπονητές. Ήμουν τυχερός. Βλέπουμε που είναι ο Ιραόλα. Ο γυμναστής Ιβάν Τόρες στον τομέα του πάρα πολύ καλός. Δεν έχω μέντορα. Μιλώ συχνά με τον Πάμπλο που είναι στο τιμ του Ιραόλα. Όταν του ζητώ να συζητούμε αυτός μου λέει να μοιραστούμε τις γνώσεις μας. Στο πιο ψηλό επίπεδο και δείχνουν ταπεινότητα. Πήγα στον Ιραόλα και μου ζήτησε από τους συνεργάτες του να μου δώσουν όσα δούλεψαν. Εμείς είμαστε πίσω σε αυτό. Πρέπει να το αλλάξουμε να έρθουμε κοντά. Πήγε καλά ο Ηλίας, είναι καλό για όλους στην Κύπρο. Οι Ισπανοί φεύγουν από μια κυπριακή ομάδα και μιλούν με συμπατριώτες τους για να πάρουν τη θέση, το ίδιο και οι Σέρβοι ».
Διαφορά παίκτη-προπονητή (50:46-52:46):
«Καμία σχέση. Με βοήθησε πολύ το γεγονός ότι έκανα τα διπλώματα που ήμουν ποδοσφαιριστής για να αντιληφθώ το ποδόσφαιρο καλύτερα. Κερδίζεις εμπειρία προκαταβολικά χωρίς να το καταλάβεις. Όταν είσαι παίκτης νομίζεις ότι είναι απλή μια προπόνηση, όμως μετά καταλαβαίνεις ότι δεν είναι».
Ο πιο δύσκολος τύπος παίκτης να διαχειριστεί (52:47-57:46):
«Σίγουρα ο σταρ και ένας παίκτης που δεν δουλεύει όσο πρέπει είναι δύσκολοι. Πρέπει να βρεις τρόπο πρώτα να τον κάνεις να παίξει για σένα. Είχα τέτοιο παίκτη, μου έλεγαν όλοι ότι ήταν τελειωμένος. Έχασε το δρόμο του, είχε απίστευτο ταλέντο, έκανα πολλά πράγματα που ίσως ακουστούν ακραία και τα κατάφερα. Όταν πήγα ήταν ψιλοτελειωμένος, ίσως να έπρεπε να ασχοληθεί κάποιος μαζί του και ασχολήθηκα, πολλές ώρες, πουλήθηκε πέντε εκατομμύρια, στην τελική με βοήθησε και μένα, έβαλε περίπου 20 γκολ, 23 ασίστ ήταν ο MVP στη σεζόν και πήραμε το πρωτάθλημα. Έπρεπε να αφιερώνω. Έκανα τακτική και έβλεπα ότι δεν του άρεσε και τον έβγαζα εκτός αλλά του έλεγα ότι έχουμε ματς πρέπει να κερδίσουμε και κέρδιζε το ματς μόνος του. Ήβρα τρόπο και με τους συμπαίκτες του να τους πίσω ότι αυτός είναι ΟΚ να μην είναι εκεί. Και αυτό δούλεψε. Η λέξη είναι "ομάδα". Όπως πανηγύριζαν οι παίκτες μαζί πανηγύριζε και το επιτελείο μαζί. Στα πρώτα δύο χρόνια η διαμονή μου ήταν στο προπονητικό και όταν ερχόταν η οικογένεια μου πηγαίναμε σε ξενοδοχείο»
Για τον Άγγελο Αναστασιάδη (57:47-58:43):
«Ο Άγγελος Αναστασιάδης σε έκανε να νομίζεις ότι μπορείς να κερδίσεις κάθε ομάδα σε κάθε έδρα. Πιστεύω πολύ στην ενέργεια. Είχα συμπαίκτες τους Ζαγοράκη, Βρύζα, Γεωργιάδη στον ΠΑΟΚ και μου έλεγαν ότι έτρωγαν πίτσα πριν τα ματς, δεν είναι παράδειγμα αυτό αλλά για να δείξω πόσο σημαντικό είναι το θετικό κλίμα. Εγώ δίπλα μου δεν θέλω μίζερους, θέλω χαμόγελα»
Για την εθνική... (από 58:44)
«Είναι κάτι που με προβληματίζει. Όταν έπαιξε η εθνική μας με την Ρουμανία. Έλεγα στους Ρουμάνους ότι πιστεύω θα νικήσει η Κύπρος. Ήξερα την ποιότητα των Ρουμάνων όμως κι εμείς έχουμε καλούς παίκτες όμως είναι λες και δεν το πιστεύουμε. Η εθνική πρέπει να είναι πάνω από όλους. Δεν γίνεται να παίζει η εθνική μπροστά σε 200 φιλάθλους. Αυτό μπορεί να περάσει και στον παίκτη ότι παίζει σε... φιλικό. Δεν πρέπει να περιμένουμε τα θετικά αποτελέσματα. Στο εξωτερικό είναι διαφορετική η κουλτούρα. Στην Ρουμανία είχα 6-7 Ρουμάνους στην ομάδα μου βασικοί στο Γιουρόπα Λιγκ. Προωθούν τους γηγενείς. Πρέπει να βάλουμε πλάνο από πιο μικρές ηλικίες. Είμαστε μια χώρα που εύκολα μπορούμε να κάνουμε ένα πλάνο. Μια ιδέα είναι να μαζέψεις του καλύτερους παίκτες με έναν elite προπονητή. Στα Σκόπια παίζει ομάδα elite νεαρών στη β' κατηγορία. Στην Κύπρο μπορεί να γίνει επειδή οι αποστάσεις είναι μικρές. Για την εθνική, είναι θετικό ότι με τον προπονητή οι παίκτες πίστεψαν και ίσως αυτό είναι μια καλή αρχή. Είναι πολύ σημαντικό να πάει καλά η Εθνική, να ακουστεί η χώρα μας».
Για το Ιταλία-Κύπρος (01:09:16-01:10:55):
«Παίξαμε την Ιταλία στην Λάρνακα έχασ δυο ευκαιρίες και χάσμε στο τέλος 2-1. Ο Άγγελος μας είπε "πεθαμέν σε ένα χρόνο θα κερδίσουμε". Εμείς δεν το πιστεύαμε. Στην Ιταλία προηγηθήκαμε 0-2 και από τον φόβο μας χάσαμε 3-2 και μπήκε ο Άγγελος στα αποδυτήρια. Φταίγαμε όλοι...»
