Νέα δεδομένα στα σχολεία από το 2027 - Πρόγευμα, ολοήμερα και στήριξη μαθητών με προβλήματα συμπεριφοράς

«Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση υλοποιείται σταδιακά, με ολιστική προσέγγιση, συνέπεια και συνεχή αξιολόγηση. Δεν επιδιώκουμε την αύξηση των δαπανών, αλλά την καλύτερη αξιοποίηση των πόρων και του ανθρώπινου δυναμικού, ώστε κάθε παρέμβαση να έχει ουσιαστικό αντίκρισμα στην καθημερινότητα των μαθητών και των εκπαιδευτικών», συμπλήρωσε.

Είπε, παράλληλα, ότι οι στοχευμένες αυξήσεις στον προϋπολογισμό αποτυπώνουν τις προτεραιότητές τους και αφορούν, ενδεικτικά μόνο: Ειδική Εκπαίδευση, με αύξηση των πιστώσεων για ενίσχυση των υποστηρικτικών δομών και αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών, τα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία, με επέκταση του θεσμού και ποιοτική αναβάθμισή του, την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παραβατικότητας, με ενίσχυση των παρεμβατικών προγραμμάτων και της ψυχοκοινωνικής στήριξης, την Προσχολική Εκπαίδευση, με έμφαση στην έγκαιρη παρέμβαση και στις ίσες ευκαιρίες μάθησης, την αναβάθμιση των σχολικών υποδομών, για σύγχρονα, ασφαλή και λειτουργικά σχολεία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης, με αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και σύγχρονων εργαλείων μάθησης.

Επεσήμανε ότι το 2027 αποτελεί χρονιά συνέχειας και εμπέδωσης των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων.

«Προχωρούμε με σχέδιο, επιστημονική τεκμηρίωση και πολιτική βούληση στον εκσυγχρονισμό των Αναλυτικών Προγραμμάτων και στη στροφή στις δεξιότητες, στην εφαρμογή του νέου συστήματος αξιολόγησης εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικού έργου, στον εκσυγχρονισμό του συστήματος διορισμών και της Ειδικής Εκπαίδευσης, καθώς και στην ενίσχυση των συμπεριληπτικών πολιτικών. Χωρίς αλλαγές και μεταρρυθμίσεις δεν μπορούμε να έχουμε το σχολείο που αξίζει στα παιδιά μας», πρόσθεσε.

Η Υπουργός υπογράμμισε ότι δεν παραγνωρίζουν τις δυσκολίες, ούτε υποστηρίζουν ότι έχουν επιλυθεί όλα τα προβλήματα.

«Έχουμε, όμως, σαφή προσανατολισμό και την αποφασιστικότητα να συνεχίσουμε, με συνέπεια και ευθύνη, τις αναγκαίες τομές. Η Παιδεία δεν αλλάζει με ευχολόγια, ούτε με τη διατήρηση των ισορροπιών του χθες. Αλλάζει με αποφάσεις που υπηρετούν το μέλλον της χώρας. Το όραμά μας παραμένει σταθερό για ένα σχολείο που αγκαλιάζει όλα τα παιδιά, ενισχύει τις δυνατότητές τους, καλλιεργεί γνώσεις, δεξιότητες και αξίες και προετοιμάζει τους πολίτες του αύριο», σημείωσε.

Η Υπουργός Παιδείας είπε ενώπιον της Επιτροπής ότι το όραμά τους τα τελευταία χρόνια αφορά σε πολίτες με δεξιότητες, υπευθυνότητα, δημοκρατικό ήθος, ιστορική ταυτότητα, αλλά και σεβασμό στη διαφορετικότητα, πολίτες με ολοκληρωμένη προσωπικότητα, ικανούς να συμβάλουν δημιουργικά στην ανάπτυξη της κοινωνίας και πολίτες ικανούς να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις του μέλλοντος με αποφασιστικότητα και θάρρος.

Όλα όσα κάνουν, ανέφερε, περιλαμβάνονται σε έξι βασικούς πυλώνες: εκπαιδευτικές πολιτικές για τον Μαθητή, Ανθρώπινο Δυναμικό, Διοικητικές Δομές/Υποδομές, Ανώτερη και Διά Βίου Εκπαίδευση, Αθλητισμός και Νεολαία.

Σημείωσε ότι στόχοι του Υπουργείου είναι η μετάβαση στο σύγχρονο, ανθρωποκεντρικό και συμπεριληπτικό σχολείο, καθώς και στην καλλιέργεια ικανοτήτων, δεξιοτήτων και γνώσεων, ώστε το εκπαιδευτικό σύστημα να είναι πιο αποτελεσματικό και πιο αποδοτικό (ουσιαστική βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων).

Σε ό,τι αφορά τη φιλοσοφία του προϋπολογισμού, η Υπουργός Παιδείας είπε ότι είναι η υλοποίηση δράσεων με έμφαση στον παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου και την ευημερία μαθητών και εκπαιδευτικών, καθώς και η στοχευμένη και καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, για καλύτερα αποτελέσματα (αξιοποίηση προσωπικού για βελτίωση αποτελεσμάτων).

Για το πώς θα υλοποιηθούν οι πιο πάνω στόχοι, η Υπουργός είπε ότι θεωρούν πως αν δεν κάνουν τομές και μεταρρυθμίσεις δεν θα έχουν τα αποτελέσματα που θέλουν, για αυτό και οι μεταρρυθμίσεις τους στοχεύουν σε τέσσερις πυλώνες.

«Δεν ανακαλύπτουμε εμείς τον τροχό. Όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα κυρίως στην Ευρώπη που κατάφεραν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα τους και να έχουν καλύτερη εικόνα στα αποτελέσματα των παιδιών τους, δούλεψαν συστηματικά στο ποιους εκπαιδευτικούς έχουν. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Ο πρώτος παράγοντας ποιότητας σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα είναι ο εκπαιδευτικός. Άρα, επενδύουμε στον εκπαιδευτικό», πρόσθεσε.

Αναφορικά με τις δαπάνες, η Υπουργός είπε ότι οι περισσότερες αφορούν στο προσωπικό, διότι χωρίς το προσωπικό δεν μπορούν να υλοποιήσουν και δράσεις.

«Στις τακτικές δαπάνες φέτος, με απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών, προστίθεται και οι χορηγίες στα κρατικά πανεπιστήμια, ενώ αυτή αφαιρείται από τις αναπτυξιακές . Είναι τεχνικό περισσότερο το ζήτημα», σημείωσε.

Η Υπουργός απάντησε σε ερωτήσεις Βουλευτών σε ότι αφορά, μεταξύ άλλων, τα αποτελέσματα της PISA, το σύστημα διορισμού εκπαιδευτικών, την αξιολόγηση εκπαιδευτικών, τη βία και παραβατικότητα στα σχολεία, την τεχνητή νοημοσύνη στα σχολεία, τις υποδομές, τις διεθνείς εξετάσεις, τις ελλείψεις σε βιβλία, εκπαιδευτικούς, την τεχνική εκπαίδευση, αθλητικές εγκαταστάσεις, τις πραγματικές δαπάνες, τις τεχνικές υπηρεσίες, το θέμα στελέχωσης.

Η Υπουργός Παιδείας είπε, μεταξύ άλλων, σε ότι φορά την PISA ότι αν την ρωτήσουν σήμερα αν θα πάμε καλύτερα στην επόμενη έρευνα η απάντηση θα είναι ότι δεν θα πάμε καλά, διότι δεν γίνονται τομές στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.

Σημείωσε ότι χρειάζονται σταδιακές αλλαγές, προσθέτοντας ότι η Κύπρος έχει εξαιρετικούς εκπαιδευτικούς, με μεταπτυχιακά, δεν έχουν , όμως, τη βάση για να δουλέψουν σωστά και δεν είχαν για πολλά χρόνια κίνητρα.

«Για αυτό έχουμε επενδύσει στο σύστημα διορισμού, το οποίο πολύ σύντομα θα είναι στην Βουλή. Εκεί δεν μας παίρνει να έχουμε πισωγυρίσματα. Μεταβατική περίοδος 12 ετών για εμένα είναι εγκληματικό. Σήμερα καλείται αυτή η Κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις που είναι και οι άνθρωποι που δούλεψαν και τους οποίους σεβόμαστε και επενδύουμε σε αυτούς και τους κρατάμε μέσα στο σύστημα, αλλά και η διόρθωση των στρεβλώσεων των εξετάσεων. Δεν γίνεται άνθρωποι που τελειώνουν πανεπιστήμια να περνούν το 2% και το 3% αυτής της εξέτασης. Κάτι συμβαίνει», συμπλήρωσε.

Άρα, συνέχισε η Υπουργός, «εμείς προτείνουμε κάτι ισορροπημένο για να πάμε επιτέλους μπροστά».

«Σε άλλες προηγμένες χώρες ελέγχεις τους εκπαιδευτικούς σου μέσω άλλων θεμάτων. Δεν υπάρχει μονιμότητα, βλέπεις τα μαθησιακά αποτελέσματα, έχει να κάνει με τον Διευθυντή που μπορεί να απολύσει. Εμάς είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι. Αυτό θέλουμε, μόνιμοι οι περισσότεροι άνθρωποι. Άρα, πρέπει να ελέγξουμε το ποιοι μπαίνουν. Είναι ξεκάθαρο. Θέλουμε να έχουν κίνητρο. Δώσαμε ευκαιρίες μέσω της αξιολόγησης», πρόσθεσε.

Για το PISA, είπε, υπάρχει πλάνο, υπάρχει στόχος.

Όσον αφορά τις υποδομές, η κ. Μιχαηλίδου είπε ότι οι πιστώσεις για σχολικές υποδομές αυξάνονται στα €53 εκ. το 2027, έναντι €43 εκ. το 2026 και €36 εκ. το 2025.

Όπως ανέφερε, πρόκειται για αύξηση €10 εκ. σε σχέση με την τρέχουσα χρονιά, με το Υπουργείο να προγραμματίζει αναβαθμίσεις σχολικών εγκαταστάσεων και την υλοποίηση 23 έργων μεγάλης κλίμακας.

Είπε, παράλληλα ότι το Υπουργείο Παιδείας σχεδιάζει για το 2027 δωρεάν πρόγευμα, ενώ κοινωνικοί λειτουργοί θα τοποθετηθούν πιλοτικά σε σχολεία με υψηλή παραβατικότητα, για την υποστήριξη μαθητών και οικογενειών, και προβλέπονται ενίσχυση ολοήμερων σχολείων, προγράμματα για χαρισματικά παιδιά και σχολικοί σύμβουλοι, ενώ 1.925 παιδιά θα επωφελούνται από την επέκταση της δωρεάν υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης.

Απαντώντας για το θέμα των βιβλίων, η Υπουργός είπε ότι ήταν κάτι που προέκυψε, με το Υπουργείο να ανταποκρίνεται άμεσα, ενώ εδώ και χρόνια δεν είχαν ποτέ πρόβλημα με τα βιβλία.

Σε ό,τι αφορά την τεχνική εκπαίδευση, η Υπουργός είπε ότι έχει διπλασιαστεί ο αριθμός των μαθητών που φοιτούν στην τεχνική εκπαίδευση, αναβαθμίστηκαν προγράμματα, έδωσαν επιλογές στα παιδιά.

Κλείνοντας τις απαντήσεις στις ερωτήσεις των Βουλευτών/τριων, η Υπουργός είπε ότι αν δεν γίνουν τομές και αλλαγές δεν θα αναμένουν βελτιώσεις.

Δηλώσεις Βουλευτών

Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας, Βουλευτής ΔΗΚΟ, Χρύσανθος Σαββίδης, σε δηλώσεις του είπε, μεταξύ άλλων, ότι αν και το Υπουργείο Παιδείας έχει τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό, «δυστυχώς δεν έχουμε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αν και το μεγαλύτερο κονδύλι σχεδόν το 90% του προϋπολογισμού διατίθεται για τις μισθοδοσίες εκπαιδευτικών».

«Παρόλα αυτά, πρόκειται για δαπάνη και επομένως το εκπαιδευτικό μας σύστημα οφείλει να διασφαλίζει ότι οι απόφοιτοι του θα διαθέτουν εκείνο το απαραίτητο ακαδημαϊκό υπόβαθρο, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις της εποχής, να είναι ανταγωνιστικοί σε διεθνείς αξιολογήσεις και διαγωνισμούς και να ανταποκρίνονται ουσιαστικά στις ανάγκες της κοινωνίας», πρόσθεσε.

Σημείωσε ότι δυστυχώς πολλές σχολικές μονάδες έχουν υπερπληθυσμό και αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα.

Όπως είπε, καμία Κυβέρνηση δεν είχε βάλει έναν προγραμματισμό για τη δημιουργία σχολικών αιθουσών, σχολικών κτιρίων, με αποτέλεσμα να υπάρχει αυτός ο υπερπληθυσμός, «με αποτέλεσμα να έχουμε όλες αυτές τις λυόμενες αίθουσες και αυτό είναι ένα τεράστιο πρόβλημα σε μία ευρωπαϊκή Κύπρου του 2026».

Ένα τεράστιο πρόβλημα, συνέχισε ο κ. Σαββίδης, είναι και τα αναλυτικά προγράμματα, και εδώ διεκδικούν και απαιτούν αναλυτικά προγράμματα που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της εποχής.

Σε ό,τι αφορά την ειδική εκπαίδευση, ο κ. Σαββίδης είπε ότι πέρασαν 27 χρόνια για να έρθει μία νέα νομοθετική ρύθμιση, και η συζήτηση θα ξεκινήσει στην Επιτροπή Παιδείας στα μέσα Νοεμβρίου και ευελπιστούν το σύντομο δυνατό να ολοκληρωθεί η μελέτη , έτσι ώστε να μπορέσουν να έχουν ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο προς το καλύτερο κομμάτι του εκπαιδευτικού συστήματος της Κύπρου.

Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Πρόδρομος Αλαμπρίτης, σε δηλώσεις του είπε, μεταξύ άλλων, ότι η παιδεία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επενδύσεις για το μέλλον της Κύπρου.

«Γι’ αυτό και ο κρατικός προϋπολογισμός δεν πρέπει να περιορίζεται στην αύξηση των δαπανών, αλλά να χαρακτηρίζεται από στοχευμένες πολιτικές, αναπτυξιακό προσανατολισμό και μετρήσιμα αποτελέσματα. Η Κύπρος διαθέτει σημαντικούς πόρους για την εκπαίδευση, με τις δαπάνες για την Παιδεία να αποτελούν το 13,2% των δημόσιων δαπανών. Ο προϋπολογισμός όμως δεν έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Παρά τις αυξημένες επενδύσεις, τα μαθησιακά αποτελέσματα εξακολουθούν να μας προβληματίζουν», πρόσθεσε.

Σημείωσε ότι στο PISA 2025 η Κύπρος έχει τους περισσότερους μαθητές κάτω από το βασικό επίπεδο στην κατανόηση κειμένου σε όλη την ΕΕ, 62,1%.

«Στις Φυσικές Επιστήμες είμαστε επίσης τελευταίοι και στα μαθηματικά προτελευταίοι. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα δαπανούμε, αλλά πόσο αποτελεσματικά τα αξιοποιούμε και τι αλλάζει στην καθημερινότητα των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των οικογενειών. Δεν αρκεί να αυξάνουμε τις δαπάνες, εάν δεν βελτιώνουμε παράλληλα τα αποτελέσματα», συμπλήρωσε.

Όπως είπε, η επιτυχία ενός προϋπολογισμού δεν κρίνεται από το ύψος των κονδυλίων που εξαγγέλλονται, αλλά από τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται.

«Χρειαζόμαστε έναν προϋπολογισμό με σαφείς στόχους, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, διαφάνεια και μηχανισμούς αξιολόγησης. Η Πολιτεία οφείλει να μπορεί να απαντήσει με συγκεκριμένα στοιχεία: Πόσο βελτιώθηκαν οι μαθησιακές επιδόσεις; Πόσα σχολεία αναβαθμίστηκαν; Πόσες οικογένειες εξυπηρετήθηκαν; Πόσο αποτελεσματικότερη έγινε η εκπαιδευτική διαδικασία;», πρόσθεσε.

Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, σε δηλώσεις του είπε, μεταξύ άλλων, ότι «εδώ και πολλά χρόνια ακούμε να επικαλούνται κάποιοι τα αποτελέσματα του εκπαιδευτικού μας συστήματος, κυρίως όπως φαίνονται σε διεθνείς εξετάσεις, για να αιτιολογούν αλλαγές που γίνονται.

«Μόνο που οι αλλαγές που γίνονται τα τελευταία 15 χρόνια, σε πολλές περιπτώσεις είναι προς τη λανθασμένη κατεύθυνση. Είναι βήματα προς τα πίσω και όχι βήματα προς τα μπρος. Το αποτέλεσμα είναι ξεκάθαρο. Από λίγο κάτω από το μέσο όρο, πιάσαμε τελικά πάτο», ανέφερε.

Όπως είπε, «με βάση τα τελευταία αποτελέσματα της PISA, μπορεί κάποιος, μπορούμε κι εμείς, να κάνουμε κριτική στο θεσμό των διεθνών εξετάσεων, αλλά επαναλαμβάνω αυτό ήταν το κριτήριο για να δικαιολογούνται όλες οι αλλαγές, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις αποτελούσαν αποτύπωμα εμμονών, για άλλους λόγους, όπως η ανάγκη να υπάρχουν συνέχεια μετρήσιμα αποτελέσματα, σαν τα σχολεία να ήταν εργοστάσιο, όπως για παράδειγμα οι εξετάσεις τετραμήνων».

Είπε, παράλληλα, ότι ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Παιδείας παρουσιάζεται αυξημένος.

«Θέλω να πω, όμως, ότι με βάση το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν του τόπου, τα λεφτά που δίδουμε για την παιδεία έχουν μειωθεί, από το 7,1%, στο 4,9%. Δηλαδή, για κάθε 100 ευρώ που παρήγαγε αυτός ο τόπος, 7,1 ευρώ πηγαίναν στη δημόσια εκπαίδευση. Τώρα, αυτό το ποσό έχει μειωθεί στα 4,9 ευρώ. Την ίδια στιγμή, έχουμε ελλείψεις σε βιβλία, ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς, τα περισσότερα κλιματιστικά δεν λειτουργούν και ούτω καθεξής. Αυτή είναι μία εικόνα η οποία συνοψίζει την πραγματική κατάσταση σε κάθε τάξη, σε κάθε σχολική μονάδα», πρόσθεσε.

Ανέφερε, επίσης, ότι «έχουν γίνει και βήματα σημαντικά τα τελευταία χρόνια, τα οποία έγιναν χάρη στη στήριξη στη Βουλή του ΑΚΕΛ, όπως η θετική επέκταση της προδημοτικής εκπαίδευσης, η κατάργηση του απαράδεκτου θεσμού της αγοράς υπηρεσιών και η κατάργηση των απαράδεκτων εξετάσεων τετραμήνων που θυματοποίησαν δυστυχώς γενιές εκπαιδευτικών».

«Αυτή την εποικοδομητική προσέγγιση θα τη διατηρήσουμε. Με παρρησία εκεί που βλέπουμε τα κακώς έχοντα θα τα καταγγέλλουμε. Όταν γίνονται θετικά βήματα, θα τα στηρίζουμε», σημείωσε.

Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Μάριος Πελεκάνος, σε δηλώσεις του είπε ότι από πλευράς τους έθεσαν συγκεκριμένα ερωτήματα, μεταξύ των οποίων ήταν το πώς μπορεί το Υπουργείο να διαδραματίσει το δικό του ρόλο στην αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας.

Σχετικά με την ανάπτυξη δεξιοτήτων, ο κ. Πελεκάνος χαιρέτισε τις δράσεις του Υπουργείου, επισημαίνοντας το ερώτημα που έθεσε το ΕΛΑΜ για τον τρόπο εντοπισμού τυχόν κενών ή αδυναμιών, «ώστε να μπορούμε να λαμβάνουμε βελτιωτικά μέτρα και να επικαιροποιούμε συνεχώς τις πολιτικές μας».

Έκανε επίσης λόγο για το αίτημά του ΕΛΑΜ να τους δοθούν συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων ετών για τα παιδιά με μεταναστευτική βιογραφία στα σχολεία και ανά εθνικότητα.

Ανέφερε, επίσης, πως ζήτησαν ενημέρωση για τη στρατηγική του Υπουργείου στο πλαίσιο της τεχνικής εκπαίδευσης, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν μεγάλες ανάγκες στην Κύπρο σε τεχνικά επαγγέλματα.

Καταληκτικά, σχετικά με τους Τουρκοκύπριους μαθητές που διαμένουν στα κατεχόμενα, ο κ. Πελεκάνος επεσήμανε ότι το ΕΛΑΜ ζήτησε ενημέρωση για τα κονδύλια και τους σκοπούς για τους οποίους αυτά δαπανούνται από το Υπουργείο για τη φοίτηση των συγκεκριμένων προσώπων σε ιδιωτικά σχολεία.

ΚΥΠΕ