Οι αναρτήσεις των ομάδων για το ελληνικό έπος
Οι αναρτήσεις των κυπριακών ομάδων μας για το Έπος του 40'.
Ογδόντα έξι χρόνια μετά, η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου εξακολουθεί να αποτελεί ημέρα ιστορικής μνήμης και τιμής για όσους αντιστάθηκαν στην ιταλική εισβολή και αγωνίστηκαν κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, αποτελεί αφορμή για να θυμηθούμε τα γεγονότα που οδήγησαν στο ιστορικό «ΟΧΙ», την πορεία του πολέμου και τη συμμετοχή των Κυπρίων στην πολεμική προσπάθεια.
Το τελεσίγραφο που οδήγησε στον πόλεμο
Λίγο μετά τις 3:00 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι, έφτασε στην κατοικία του Ιωάννη Μεταξά στην Κηφισιά, μεταφέροντας το τελεσίγραφο της ιταλικής κυβέρνησης του Μπενίτο Μουσολίνι.
Η Ιταλία απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση των στρατευμάτων της από την ελληνική επικράτεια, ώστε να καταλάβουν στρατηγικά σημεία, όπως λιμάνια και αεροδρόμια. Η άρνηση της Ελλάδας να αποδεχθεί τις απαιτήσεις αυτές θα οδηγούσε σε στρατιωτική επίθεση.
Αφού διάβασε το έγγραφο, ο Μεταξάς απάντησε στα γαλλικά με τη φράση «Alors, c’est la guerre!», που σημαίνει «Λοιπόν, έχουμε πόλεμο!». Η απάντηση αυτή έμεινε στη συλλογική μνήμη ως το ιστορικό «ΟΧΙ», το οποίο συμβολίζει την άρνηση υποταγής στις ιταλικές απαιτήσεις.
Το πρωί της ίδιας ημέρας, οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ελλάδα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ελληνική αντίσταση απέναντι στην επίθεση θα αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες στιγμές της πολεμικής ιστορίας της χώρας.
Από την άμυνα στην αντεπίθεση
Η ιταλική εισβολή δεν εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί από την πλευρά του Μουσολίνι. Ο ελληνικός στρατός αντιστάθηκε στις επιθέσεις, αξιοποιώντας το δύσβατο έδαφος και τις συνθήκες που επικρατούσαν στα βουνά της Ηπείρου.
Παρά τις δυσκολίες, τις χαμηλές θερμοκρασίες και τις απαιτήσεις του ορεινού πολέμου, οι ελληνικές δυνάμεις κατάφεραν να ανακόψουν την ιταλική προέλαση και στη συνέχεια να περάσουν στην αντεπίθεση.
Οι επιχειρήσεις επεκτάθηκαν στην περιοχή της Βόρειας Ηπείρου, με τον ελληνικό στρατό να προωθείται σε εδάφη που βρίσκονταν υπό ιταλικό έλεγχο. Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε σημαντική στρατιωτική αποτυχία για την Ιταλία και ενίσχυσε τη διεθνή προσοχή γύρω από την ελληνική αντίσταση.
Ωστόσο, ο πόλεμος δεν τελείωσε με τις επιτυχίες του ελληνικού στρατού. Τον Απρίλιο του 1941, η ναζιστική Γερμανία εισέβαλε στην Ελλάδα, ανοίγοντας ένα νέο, ιδιαίτερα δύσκολο κεφάλαιο για τη χώρα. Ακολούθησε η γερμανική κατοχή, η οποία συνοδεύτηκε από στερήσεις, πείνα, διώξεις και την ανάπτυξη αντιστασιακής δράσης.
Η 28η Οκτωβρίου συνδέθηκε έτσι όχι μόνο με την απόφαση να αντιμετωπιστεί η ιταλική επίθεση, αλλά και με την ευρύτερη εμπειρία του πολέμου και της κατοχής που ακολούθησε.
Η Κύπρος στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Η επέτειος έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Κύπρο, η οποία το 1940 βρισκόταν υπό βρετανική αποικιακή διοίκηση.
Η συμμετοχή των Κυπρίων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας του νησιού. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει η βρετανική κυβέρνηση, περίπου 20.000 Κύπριοι από διαφορετικές κοινότητες του νησιού κατατάχθηκαν εθελοντικά στις ένοπλες δυνάμεις, ενώ άλλοι Κύπριοι που ζούσαν στο εξωτερικό κατατάχθηκαν στις χώρες όπου διέμεναν.
Ιδιαίτερη θέση κατέχει το Cyprus Regiment, το οποίο ιδρύθηκε στις 12 Απριλίου 1940 και στο οποίο υπηρέτησαν Κύπριοι που συμμετείχαν σε επιχειρήσεις σε διάφορα μέτωπα, μεταξύ άλλων στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική. Στην πολεμική προσπάθεια συμμετείχαν επίσης Κύπριες, οι οποίες υπηρέτησαν σε βοηθητικές υπηρεσίες των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων.
Η συμμετοχή των Κυπρίων στον πόλεμο υπήρξε, επομένως, μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς σύγκρουσης που επηρέασε βαθιά και το νησί. Η 28η Οκτωβρίου αποτελεί μέχρι σήμερα αφορμή για να θυμόμαστε και αυτή την πτυχή της κυπριακής ιστορίας.
Γιατί τιμάται η 28η Οκτωβρίου
Η επέτειος του «ΟΧΙ» καθιερώθηκε ως ημέρα μνήμης για την απόφαση της Ελλάδας να αντισταθεί στις ιταλικές απαιτήσεις και για τον αγώνα που ακολούθησε.
Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, η ημέρα τιμάται με σχολικές εκδηλώσεις, παρελάσεις και καταθέσεις στεφάνων, ενώ εκπαιδευτικά ιδρύματα και μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν αφιερώματα στα γεγονότα του 1940 και στους ανθρώπους που συμμετείχαν στον πόλεμο.
Πίσω από τους εορτασμούς βρίσκεται μια ιστορική περίοδος που δεν περιορίζεται σε μία μόνο ημερομηνία. Περιλαμβάνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, τις ανθρώπινες απώλειες, τις δυσκολίες της κατοχής και την προσπάθεια αντίστασης απέναντι στις δυνάμεις του Άξονα.
Ογδόντα έξι χρόνια μετά, η 28η Οκτωβρίου παραμένει συνδεδεμένη με τη μνήμη της αντίστασης και της υπεράσπισης της ελευθερίας. Το ιστορικό «ΟΧΙ» υπενθυμίζει τα γεγονότα μιας καθοριστικής περιόδου του 20ού αιώνα και τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης για τις επόμενες γενιές.
