Η «Βενετία του Μαραζό»: Η πόλη της Βραζιλίας όπου τα αυτοκίνητα απαγορεύονται και τα πάντα κινούνται με ποδήλατο
14.10.2026 - 09:55
Στην Αφουά της Βραζιλίας οι δρόμοι είναι υπερυψωμένοι διάδρομοι πάνω από το νερό και τα ποδήλατα έχουν αντικαταστήσει αυτοκίνητα, ακόμη και στα ταξί και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Στο αρχιπέλαγος Μαραζό, στην πολιτεία Παρά της Βραζιλίας, βρίσκεται η Αφουά (Afuá), μια πόλη που μοιάζει να έχει δημιουργηθεί σύμφωνα με τους κανόνες του νερού και όχι του αυτοκινήτου.
Η περιοχή περιβάλλεται από ποτάμια, κανάλια, μικρούς υδάτινους δρόμους και εκτάσεις που πλημμυρίζουν εποχικά. Γι' αυτό σπίτια, καταστήματα και δρόμοι έχουν κατασκευαστεί υπερυψωμένα, πάνω από το επίπεδο του νερού. Αντί για τις συνηθισμένες λεωφόρους, οι κάτοικοι μετακινούνται σε ένα δίκτυο από ξύλινους και τσιμεντένιους διαδρόμους και γέφυρες.
Τα αυτοκίνητα και οι μηχανές απαγορεύονται
Η απουσία αυτοκινήτων από την Αφουά δεν οφείλεται μόνο στο ιδιαίτερο ανάγλυφο της πόλης. Από το 2002, η δημοτική νομοθεσία απαγορεύει την κυκλοφορία μηχανοκίνητων οχημάτων στους δρόμους της πόλης, συμπεριλαμβανομένων και ηλεκτρικών μοντέλων. Το 2022, η απαγόρευση ενισχύθηκε με τον Δημοτικό Νόμο 495, ο οποίος προβλέπει περιορισμούς στην κυκλοφορία μηχανοκίνητων οχημάτων τόσο στον αστικό ιστό όσο και στους αγροτικούς διαδρόμους. Έτσι, η Αφουά έχει διαμορφώσει εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες μια καθημερινότητα σχεδόν απαλλαγμένη από αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες.
Στην Αφουά το ποδήλατο δεν αποτελεί απλώς μέσο αναψυχής ή άθλησης, είναι βασικό κομμάτι της καθημερινής ζωής. Παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο, εργαζόμενοι στη δουλειά τους, καταστηματάρχες στις επιχειρήσεις τους και ολόκληρες οικογένειες στις μετακινήσεις τους, χρησιμοποιώντας ποδήλατα. Μελέτες για την τοπική κινητικότητα έχουν δείξει ότι περίπου το 75% των μετακινήσεων πραγματοποιείται με ποδήλατα, τρίκυκλα και τετράκυκλα που κινούνται αποκλειστικά με ανθρώπινη δύναμη. Η Αφουά έχει περίπου 37.765 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2022.
Το ποδήλατο-ταξί που ξεκίνησε από δύο ποδήλατα
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μέσα μεταφοράς της πόλης είναι το bicitaxi, δηλαδή το ποδήλατο-ταξί. Πρόκειται ουσιαστικά για μια κατασκευή που συνδυάζει δύο ποδήλατα, δημιουργώντας ένα μεγαλύτερο όχημα το οποίο μπορεί να μεταφέρει επιβάτες ή εμπορεύματα χωρίς κινητήρα. Η ιδέα εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1990, όταν ο Raimundo do Socorro Souza, γνωστός ως Sarito, καταγράφεται ως ο δημιουργός του πρώτου bicitaxi, το οποίο κατασκεύασε το 1995, ενώνοντας δύο ποδήλατα για να μεταφέρει τα παιδιά του. Η ιδέα γρήγορα υιοθετήθηκε και τροποποιήθηκε από άλλους κατοίκους. Σήμερα, τα ποδήλατα-ταξί αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της πόλης και μπορούν να διαθέτουν καθίσματα, χώρους για αποσκευές, φωτισμό και διάφορα άλλα εξαρτήματα.
Η ιδιαίτερη μορφή της πόλης έχει επηρεάσει ακόμη και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Στην Αφουά χρησιμοποιείται η «bicilância», μια ειδικά διαμορφωμένη κατασκευή που μπορεί να μεταφέρει ασθενείς στους στενούς υπερυψωμένους διαδρόμους. Διαθέτει χώρο για φορείο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από διασώστες όταν ένα συμβατικό ασθενοφόρο δεν μπορεί να προσεγγίσει το σημείο. Η λύση βασίζεται στην ίδια λογική με το ποδήλατο-ταξί, ένα μικρό, ελαφρύ και ευέλικτο όχημα που μπορεί να κινηθεί εκεί όπου ένα αυτοκίνητο είναι πρακτικά αδύνατο να περάσει.
Ακόμη και η αστυνομία έχει προσαρμοστεί στις συνθήκες της Αφουά. Τον Αύγουστο του 2025, 25 αστυνομικοί της στρατιωτικής αστυνομίας συμμετείχαν σε περιπολίες με ποδήλατα στην πόλη. Τα ποδήλατα χρησιμοποιούνται για περιπολίες, προληπτικές δράσεις και κοινές επιχειρήσεις με άλλες υπηρεσίες. Παράλληλα, επιτρέπουν στους αστυνομικούς να κινούνται εύκολα στους υπερυψωμένους διαδρόμους και να βρίσκονται πιο κοντά στους κατοίκους.
Γιατί την αποκαλούν «Βενετία του Μαραζό»
Το νερό που καθόρισε την αρχιτεκτονική της Αφουά έδωσε στην πόλη και ένα από τα πιο γνωστά προσωνύμιά της: «Βενετία του Μαραζό». Τα ποτάμια, τα κανάλια και οι υπερυψωμένοι διάδρομοι δημιουργούν ένα αστικό τοπίο που θυμίζει, σε διαφορετική κλίμακα και μορφή, τη Βενετία. Ένα ακόμη προσωνύμιο που χρησιμοποιείται είναι «η πόλη των ποδηλάτων».
Η εικόνα της Αφουά είναι εντυπωσιακή, ενώ πολλές πόλεις σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να περιορίσουν την κυκλοφορία των αυτοκινήτων και να ενισχύσουν τη χρήση ποδηλάτων, εδώ ολόκληρη η αστική ζωή έχει οργανωθεί γύρω από αυτά. Περισσότερες από δύο δεκαετίες μετά την απαγόρευση των μηχανοκίνητων οχημάτων, τα ποδήλατα συνεχίζουν να μεταφέρουν κατοίκους, επιβάτες, εμπορεύματα, αστυνομικούς και ασθενείς πάνω από τους υπερυψωμένους δρόμους μιας πόλης που έχει διαμορφωθεί από τα νερά του Μαραζό.
Σύμφωνα με το «Sportico», η αποτίμηση των ομάδων του NBA τρύπησε κάθε... ταβάνι, αφού σημειώθηκε άνοδος της τάξεως του 21% και πλέον το ποσό αγγίζει τα 199 δισεκ. δολάρια.