Μουντιάλ: 22 τελικοί, 22 ξεχωριστές ιστορίες

Το Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί εδώ και σχεδόν έναν αιώνα τη μεγαλύτερη γιορτή του ποδοσφαίρου. Κάθε τέσσερα χρόνια ο πλανήτης σταματά για έναν τελικό που γράφει ιστορία, δημιουργεί ήρωες και αφήνει πίσω του εικόνες που μένουν ανεξίτηλες στη συλλογική μνήμη. Από το Μοντεβιδέο του 1930 μέχρι τη Ντόχα του 2022, κάθε τελικός είχε τη δική του ξεχωριστή ταυτότητα. Κάποιοι κρίθηκαν από μια στιγμή ιδιοφυΐας, άλλοι από ένα ανθρώπινο λάθος, κάποιοι στιγματίστηκαν από πολιτικές παρεμβάσεις ή διαιτητικές αποφάσεις και άλλοι έμειναν στην ιστορία για το ανεπανάληπτο θέαμα που πρόσφεραν.

Λίγες ώρες πριν από τον τελικό του 2026, αξίζει μια αναδρομή στους αγώνες που διαμόρφωσαν τον θρύλο του κορυφαίου ποδοσφαιρικού θεσμού.

Η αρχή των πάντων

Η πρώτη σελίδα της ιστορίας γράφτηκε στις 30 Ιουλίου 1930 στο Μοντεβιδέο. Η διοργανώτρια Ουρουγουάη επικράτησε της Αργεντινής με 4-2 μπροστά σε περίπου 70.000 θεατές και κατέκτησε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο τελικός έμεινε στην ιστορία και για έναν ιδιαίτερο λόγο. Οι δύο ομάδες διαφωνούσαν για την μπάλα του αγώνα, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιηθεί η αργεντίνικη στο πρώτο ημίχρονο και η ουρουγουανική στο δεύτερο, έπειτα από συμβιβαστική λύση του Βέλγου διαιτητή Τζον Λανγκένους. Η Αργεντινή προηγήθηκε 2-1 στο ημίχρονο, όμως στην επανάληψη οι γηπεδούχοι κυριάρχησαν και έφτασαν στην ανατροπή. Περισσότεροι από 30.000 Αργεντινοί ταξίδεψαν με πλοία στο Μοντεβιδέο για να παρακολουθήσουν τον τελικό, ενώ τα σύνορα χρειάστηκε να κλείσουν προσωρινά λόγω της τεράστιας προσέλευσης.

Τα χρόνια του Μουσολίνι

Το δεύτερο Παγκόσμιο Κύπελλο διεξήχθη το 1934 στην Ιταλία, σε μια περίοδο που ο Μπενίτο Μουσολίνι χρησιμοποιούσε τον αθλητισμό ως εργαλείο πολιτικής προπαγάνδας. Οι «ατζούρι» νίκησαν την Τσεχοσλοβακία με 2-1 στην παράταση και κατέκτησαν τον πρώτο τους τίτλο, με αρκετές διαιτητικές αποφάσεις σε όλη τη διοργάνωση να προκαλούν αντιδράσεις. Ο Σουηδός διαιτητής Ιβάν Έκλιντ βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης κριτικής, ενώ μέχρι σήμερα εκείνο το Μουντιάλ συνοδεύεται από υποψίες έως βεβαιότητες για πολιτικές πιέσεις από πλευράς «Ντούτσε».

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στη Γαλλία, η Ιταλία έγινε η πρώτη ομάδα που υπερασπίστηκε επιτυχώς τον τίτλο της, επικρατώντας της Ουγγαρίας με 4-2. Οι Σίλβιο Πιόλα και Τζίνο Κολαούζι σημείωσαν από δύο γκολ, όμως η διοργάνωση στιγματίστηκε κυρίως από το πολιτικό κλίμα που επικρατούσε στην Ευρώπη λίγο πριν από το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ουρουγουάη απείχε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ευρωπαϊκή απουσία από το τουρνουά του 1930 και έτσι δεν υπερασπίστηκε ποτέ τον τίτλο της.

Το Μαρακανάσο που άλλαξε τη Βραζιλία

Το 1950 το Παγκόσμιο Κύπελλο επέστρεψε έπειτα από 12 χρόνια λόγω του πολέμου και η Βραζιλία πίστευε πως είχε ήδη στεφθεί πρωταθλήτρια. Χρειαζόταν μόνο μία ισοπαλία απέναντι στην Ουρουγουάη στο κατάμεστο «Μαρακανά», όπου περισσότεροι από 170.000 θεατές δημιούργησαν τη μεγαλύτερη προσέλευση που έχει καταγραφεί ποτέ σε αγώνα Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική. Η Ουρουγουάη επικράτησε με 2-1 χάρη στα γκολ των Χουάν Σκιαφίνο και Αλσίδες Γκίτζια και βύθισε ολόκληρη τη Βραζιλία στο πένθος. Το περίφημο «Μαρακανάσο» παραμένει ίσως το μεγαλύτερο σοκ στην ιστορία του διεθνούς ποδοσφαίρου. Οι συνέπειες ξεπέρασαν το αγωνιστικό σκέλος. Η Βραζιλία εγκατέλειψε την παραδοσιακή λευκή εμφάνισή της, υιοθετώντας τη χαρακτηριστική κίτρινη φανέλα που έγινε συνώνυμο του ποδοσφαίρου της, ενώ η ήττα θεωρείται ακόμη και σήμερα εθνικό τραύμα. Σημειωτέον πως δεν ήταν τελικός αλλά τελευταίο ματς ομίλου, απλώς έμεινε στη συνείδηση ως τέτοιος.

Το θαύμα της Βέρνης

Το 1954 η Ουγγαρία του Φέρεντς Πούσκας θεωρούνταν σχεδόν ανίκητη. Οι Μαγυάροι είχαν συντρίψει τη Δυτική Γερμανία με 8-3 στη φάση των ομίλων και έφτασαν στον τελικό ως το αδιαφιλονίκητο φαβορί. Ωστόσο, στις 4 Ιουλίου στη Βέρνη γράφτηκε μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία του αθλητισμού. Οι Δυτικογερμανοί του Ζεπ Χέρμπεργκερ νίκησαν με 3-2 και κατέκτησαν τον πρώτο παγκόσμιο τίτλο της χώρας τους. Το παιχνίδι έμεινε γνωστό ως «Το θαύμα της Βέρνης» και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τη μεταπολεμική αναγέννηση της Δυτικής Γερμανίας. Χρόνια αργότερα διατυπώθηκαν υποψίες για χρήση απαγορευμένων ουσιών από ορισμένους ποδοσφαιριστές των νικητών, χωρίς όμως να προκύψει ποτέ οριστική απόδειξη ενώ ο Πούσκας είχε αγωνιστεί τραυματίας…

Η γέννηση του βασιλιά Πελέ

Το 1958 στη Σουηδία γεννήθηκε ένας ποδοσφαιρικός θρύλος. Ο 17χρονος Πελέ σημείωσε δύο γκολ στον τελικό απέναντι στους διοργανωτές και οδήγησε τη Βραζιλία στη νίκη με 5-2, κατακτώντας το πρώτο της Παγκόσμιο Κύπελλο. Παραμένει μέχρι σήμερα ο νεότερος ποδοσφαιριστής που έχει σκοράρει σε τελικό και ο νεότερος πρωταθλητής κόσμου.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στη Χιλή, η Βραζιλία υπερασπίστηκε τον τίτλο της, επικρατώντας της Τσεχοσλοβακίας με 3-1. Ο τραυματισμός του Πελέ από τη φάση των ομίλων δεν την εμπόδισε, καθώς οι Γκαρίντσα, Βαβά και Αμαρίλντο ανέλαβαν πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο Γκαρίντσα αποβλήθηκε στον ημιτελικό με τη Χιλή, όμως η FIFA ακύρωσε την τιμωρία του και του επέτρεψε να αγωνιστεί στον τελικό, μια απόφαση που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις.

Το γκολ που δίχασε τον κόσμο

Το 1966 η Αγγλία κατέκτησε το μοναδικό μέχρι σήμερα Παγκόσμιο Κύπελλό της, επικρατώντας της Δυτικής Γερμανίας με 4-2 στην παράταση στο Γουέμπλεϊ.

Η αναμέτρηση έμεινε στην ιστορία για το περίφημο γκολ του Τζεφ Χαρστ στο 101ο λεπτό. Η μπάλα χτύπησε στο οριζόντιο δοκάρι και έσκασε κοντά στη γραμμή, με τον Σοβιετικό επόπτη Τοφίκ Μπαχράμοφ να υποδεικνύει γκολ. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει απόλυτη συμφωνία για το αν η μπάλα πέρασε ολόκληρη τη γραμμή. Το περιστατικό εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες διαιτητικές διαμάχες στην ιστορία του αθλήματος και αποτέλεσε έναν από τους λόγους που δεκαετίες αργότερα υιοθετήθηκε η goal line technology.

Η κορυφαία Βραζιλία όλων των εποχών

Το Μεξικό φιλοξένησε το 1970 ένα από τα πιο εμβληματικά Παγκόσμια Κύπελλα. Η Βραζιλία παρουσίασε μία από τις πληρέστερες ομάδες που εμφανίστηκαν ποτέ, με τους Πελέ, Ζαϊρζίνιο, Τοστάο, Ριβελίνο, Ζέρσον και Κάρλος Αλμπέρτο να προσφέρουν ποδόσφαιρο υψηλής αισθητικής.

Στον τελικό συνέτριψε την Ιταλία με 4-1 και κατέκτησε το τρίτο της τρόπαιο, αποκτώντας οριστικά το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ σύμφωνα με τον τότε κανονισμό. Ο Πελέ άνοιξε το σκορ, έγινε ο μοναδικός ποδοσφαιριστής με τρεις κατακτήσεις Παγκοσμίου Κυπέλλου και ολοκλήρωσε ιδανικά την παρουσία του στη διοργάνωση. Το τέταρτο γκολ της Βραζιλίας, ύστερα από μια αλληλουχία πολλών πασών και το τελείωμα του Κάρλος Αλμπέρτο, εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα κορυφαία τέρματα που σημειώθηκαν ποτέ σε τελικό Μουντιάλ.

Το total football χωρίς στέμμα

Το 1974 η Ολλανδία παρουσίασε στον κόσμο το περίφημο total football, μια ποδοσφαιρική φιλοσοφία που άλλαξε για πάντα το παιχνίδι. Με ηγέτη τον Γιόχαν Κρόιφ, οι «οράνιε» έφτασαν στον τελικό απέναντι στη διοργανώτρια Δυτική Γερμανία ως το μεγάλο φαβορί, έχοντας εντυπωσιάσει με την ποιότητα και τη δημιουργικότητά τους.

Ο τελικός άρχισε ιδανικά για τους Ολλανδούς. Πριν καν αγγίξει τη μπάλα αντίπαλος ποδοσφαιριστής, άλλαξαν περισσότερες από δέκα πάσες και κέρδισαν πέναλτι, το οποίο μετέτρεψε σε γκολ ο Γιόχαν Νέεσκενς στο δεύτερο λεπτό. Η απάντηση όμως ήταν άμεση. Ο Πάουλ Μπράιτνερ ισοφάρισε επίσης με πέναλτι, πριν ο Γκερντ Μίλερ σκοράρει λίγο πριν από το ημίχρονο το γκολ που χάρισε στους Δυτικογερμανούς τον δεύτερο παγκόσμιο τίτλο τους. Παρά την ήττα, η Ολλανδία έμεινε στην ιστορία περισσότερο από πολλές πρωταθλήτριες, καθώς το ποδόσφαιρό της επηρέασε ολόκληρες γενιές προπονητών και ποδοσφαιριστών.

Η δικτατορία, ο Κέμπες και οι σκιές

Τέσσερα χρόνια αργότερα, η Αργεντινή φιλοξένησε το πρώτο της Παγκόσμιο Κύπελλο υπό το στρατιωτικό καθεστώς του Χόρχε Βιδέλα. Η διοργάνωση συνοδεύτηκε από έντονες πολιτικές αντιδράσεις, καταγγελίες για χειραγώγηση αγώνων και αμφιβολίες γύρω από τον περίφημο θρίαμβο με 6-0 επί του Περού, αποτέλεσμα που έστειλε τους γηπεδούχους στον τελικό.

Απέναντί τους βρέθηκε ξανά η Ολλανδία, αυτή τη φορά χωρίς τον Γιόχαν Κρόιφ. Για χρόνια επικράτησε η άποψη ότι απείχε λόγω της δικτατορίας, όμως ο ίδιος αποκάλυψε αργότερα πως η απόφασή του σχετιζόταν με απόπειρα απαγωγής της οικογένειάς του λίγους μήνες πριν από τη διοργάνωση.

Ο τελικός κρίθηκε στην παράταση. Ο Μάριο Κέμπες σημείωσε δύο γκολ, ο Ντάνιελ Μπερτόνι πρόσθεσε ακόμη ένα και η Αργεντινή επικράτησε με 3-1, κατακτώντας το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας της. Λίγο πριν από τη λήξη της κανονικής διάρκειας, ο Ρομπ Ρένσενμπρινκ είχε στείλει την μπάλα στο δοκάρι, χάνοντας για λίγα εκατοστά την ευκαιρία να χαρίσει το τρόπαιο στους Ολλανδούς.

«Το μπρίο, η φαντασία και η φινέτσα…»

Για τους Έλληνες φιλάθλους, ο τελικός του 1982 είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τη θρυλική περιγραφή του Γιάννη Διακογιάννη: «Το μπρίο, η φαντασία και η φινέτσα νίκησαν το ποδόσφαιρο των ρομπότ».

Η Ιταλία είχε φτάσει μέχρι τον τελικό με τρεις ισοπαλίες στη φάση των ομίλων και μια εκπληκτική συνέχεια απέναντι σε Αργεντινή, Βραζιλία και Πολωνία. Πρωταγωνιστής ήταν ο Πάολο Ρόσι, ο οποίος είχε επιστρέψει λίγους μήνες νωρίτερα από διετή αποκλεισμό λόγω της υπόθεσης των στημένων αγώνων στο ιταλικό ποδόσφαιρο.

Στον τελικό της Μαδρίτης οι «ατζούρι» νίκησαν τη Δυτική Γερμανία με 3-1. Ο Αντόνιο Καμπρίνι είχε νωρίτερα αστοχήσει σε πέναλτι, όμως οι Ρόσι, Μάρκο Ταρντέλι και Αλεσάντρο Αλτομπέλι διαμόρφωσαν μια από τις πιο εμβληματικές νίκες στην ιστορία της Ιταλίας. Η ξέφρενη κραυγή του Ταρντέλι μετά το 2-0 παραμένει μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες που έχουν καταγραφεί ποτέ σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Ο Μαραντόνα στην κορυφή του κόσμου

Το 1986 στο Μεξικό ο Ντιέγκο Μαραντόνα πραγματοποίησε ίσως την κορυφαία ατομική παρουσία στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων. Μετά το περίφημο «Χέρι του Θεού» και το «Γκολ του Αιώνα» απέναντι στην Αγγλία, οδήγησε την Αργεντινή στον τελικό απέναντι στη Δυτική Γερμανία.

Οι Νοτιοαμερικανοί προηγήθηκαν 2-0 με τους Χοσέ Λουίς Μπράουν και Χόρχε Βαλδάνο, όμως οι Γερμανοί επέστρεψαν ισοφαρίζοντας μέσα σε έξι λεπτά με τους Καρλ-Χάιντς Ρουμενίγκε και Ρούντι Φέλερ.

Όταν όλα έδειχναν παράταση, ο Μαραντόνα έκανε αυτό που μόνο εκείνος μπορούσε. Με μια εκπληκτική κάθετη πάσα διέλυσε την αντίπαλη άμυνα και ο Χόρχε Μπουρουτσάγα νίκησε τον Χάραλντ Σουμάχερ για το τελικό 3-2. Ήταν ο δεύτερος παγκόσμιος τίτλος της Αργεντινής και η απόλυτη επιβεβαίωση της κυριαρχίας του Μαραντόνα στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

Τα δάκρυα του Ντιέγκο

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στη Ρώμη, οι ίδιες ομάδες συναντήθηκαν ξανά στον τελικό. Αυτή τη φορά όμως το θέαμα δεν θύμιζε σε τίποτα το παιχνίδι του Μεξικού.

Η Αργεντινή αγωνίστηκε για μεγάλο διάστημα με δέκα ποδοσφαιριστές, στη συνέχεια με εννέα, ενώ η Δυτική Γερμανία δυσκολευόταν να δημιουργήσει ευκαιρίες. Το παιχνίδι κρίθηκε τελικά στο 85ο λεπτό, όταν ο Μεξικανός διαιτητής Εντγκάρδο Κοδεσάλ καταλόγισε πέναλτι σε μαρκάρισμα του Ρομπέρτο Σενσίνι στον Ρούντι Φέλερ. Η απόφαση εξακολουθεί να διχάζει μέχρι σήμερα. Ο Αντρέας Μπρέμε ευστόχησε από τα έντεκα βήματα και χάρισε στους Γερμανούς το τρίτο τους Παγκόσμιο Κύπελλο.

Η εικόνα που έμεινε στην ιστορία ήταν εκείνη του Ντιέγκο Μαραντόνα. Ο αρχηγός της Αργεντινής λύγισε σε λυγμούς κατά την απονομή, δημιουργώντας μία από τις πιο ανθρώπινες στιγμές που γνώρισε ποτέ ο θεσμός.

Το χαμένο πέναλτι που έγινε σύμβολο

Το 1994 οι Ηνωμένες Πολιτείες φιλοξένησαν το μεγαλύτερο έως τότε Παγκόσμιο Κύπελλο σε προσέλευση θεατών. Ο τελικός ανάμεσα στη Βραζιλία και την Ιταλία δεν δικαίωσε τις προσδοκίες, καθώς ολοκληρώθηκε χωρίς γκολ έπειτα από 120 λεπτά.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο παγκόσμιος τίτλος κρίθηκε στη διαδικασία των πέναλτι. Η Ιταλία είχε ήδη δει τους Φράνκο Μπαρέζι και Ντανιέλε Μασάρο να αστοχούν, όταν ο Ρομπέρτο Μπάτζιο ανέλαβε την τελευταία εκτέλεση. Ο κορυφαίος ποδοσφαιριστής των «ατζούρι» έστειλε την μπάλα ψηλά άουτ και η Βραζιλία κατέκτησε το τέταρτο τρόπαιό της.

Η φωτογραφία του Μπάτζιο να στέκεται μόνος, με το κεφάλι σκυμμένο, έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στιγμιότυπα στην ιστορία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου και ίσως η πιο διάσημη εικόνα χαμένου πέναλτι όλων των εποχών.

Το μυστήριο του Ρονάλντο

Η Γαλλία διοργάνωσε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998 και έφτασε μέχρι τον τελικό απέναντι στη Βραζιλία, όμως η παραμονή του αγώνα σημαδεύτηκε από ένα γεγονός που εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης.

Ο Ρονάλντο υπέστη σοβαρή επιληπτική κρίση στο ξενοδοχείο της αποστολής λίγες ώρες πριν από τη σέντρα. Αρχικά αφαιρέθηκε από την ενδεκάδα, στη συνέχεια επανήλθε λίγο πριν από την έναρξη του αγώνα και τελικά αγωνίστηκε εμφανώς επηρεασμένος.

Η Γαλλία εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση και επικράτησε με 3-0 χάρη σε δύο κεφαλιές του Ζινεντίν Ζιντάν και ένα γκολ του Εμανουέλ Πετί στις καθυστερήσεις. Οι «μπλε» κατέκτησαν το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας τους, ενώ οι εικόνες από τους πανηγυρισμούς στα Ηλύσια Πεδία έκαναν τον γύρο του κόσμου. Μέχρι σήμερα δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως τι ακριβώς συνέβη με τον Ρονάλντο εκείνο το βράδυ, γεγονός που συνεχίζει να τροφοδοτεί θεωρίες και συζητήσεις.

Από ωραίος… μοιραίος

Το 2002 η Βραζιλία και η Γερμανία συναντήθηκαν για πρώτη φορά σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που δύο από τις πολυνίκεις του θεσμού διασταύρωναν τα ξίφη τους στον τελευταίο αγώνα της διοργάνωσης.

Η Γερμανία είχε φτάσει μέχρι εκεί χάρη κυρίως στις εκπληκτικές εμφανίσεις του Όλιβερ Καν. Ο αρχηγός των «πάντσερ» είχε πραγματοποιήσει μία από τις κορυφαίες εμφανίσεις τερματοφύλακα σε Μουντιάλ, δεχόμενος μόλις ένα γκολ σε έξι αγώνες και οδηγώντας ουσιαστικά μόνος του την ομάδα στον τελικό.

Ωστόσο, στο 67ο λεπτό της αναμέτρησης στη Γιοκοχάμα, συνέβη αυτό που ελάχιστοι περίμεναν. Ο Ριβάλντο επιχείρησε ένα σχετικά εύκολο σουτ έξω από την περιοχή, ο Καν απέκρουσε ασταθώς και ο Ρονάλντο βρέθηκε στο κατάλληλο σημείο για να ανοίξει το σκορ. Δώδεκα λεπτά αργότερα, ο «Φαινόμενο» σκόραρε ξανά, διαμορφώνοντας το τελικό 2-0 και ολοκληρώνοντας μία συγκλονιστική προσωπική επιστροφή, μόλις λίγα χρόνια μετά τους σοβαρούς τραυματισμούς στα γόνατα που είχαν απειλήσει ακόμη και την καριέρα του. Παρά το μοιραίο λάθος του στον τελικό, ο Καν αναδείχθηκε κορυφαίος ποδοσφαιριστής της διοργάνωσης, παραμένοντας μέχρι σήμερα ο μοναδικός τερματοφύλακας που κατέκτησε τη Χρυσή Μπάλα του Μουντιάλ.

Η κουτουλιά που επισκίασε έναν θρύλο

Ο τελικός του 2006 στο Βερολίνο επρόκειτο να αποτελέσει το ιδανικό φινάλε της τεράστιας καριέρας του Ζινεντίν Ζιντάν. Ο Γάλλος άσος άνοιξε το σκορ απέναντι στην Ιταλία με εκτέλεση πέναλτι α λα Πανένκα, όμως λίγα λεπτά αργότερα ο Μάρκο Ματεράτσι ισοφάρισε με κεφαλιά.

Η αναμέτρηση οδηγήθηκε στην παράταση και εκεί γράφτηκε μία από τις πιο διάσημες στιγμές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Στο 110ό λεπτό, ύστερα από έντονο λεκτικό επεισόδιο, ο Ζιντάν γύρισε και χτύπησε με το κεφάλι τον Ματεράτσι στο στήθος. Ο Αργεντινός διαιτητής Οράσιο Ελισόντο απέβαλε τον αρχηγό της Γαλλίας, ο οποίος αποχώρησε περνώντας δίπλα από το τρόπαιο χωρίς να το κοιτάξει.

Στη διαδικασία των πέναλτι η Ιταλία ήταν απόλυτα εύστοχη, ενώ ο Νταβίντ Τρεζεγκέ σημάδεψε το οριζόντιο δοκάρι. Το 5-3 χάρισε στους «ατζούρι» το τέταρτο Παγκόσμιο Κύπελλο και η εικόνα του Ζιντάν να αποχωρεί μόνος προς τα αποδυτήρια έγινε μία από τις πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες στην ιστορία του αθλητισμού.

Το γκολ που λύτρωσε την Ισπανία

Για δεκαετίες η Ισπανία κουβαλούσε τη φήμη της ομάδας που απογοήτευε στις μεγάλες διοργανώσεις. Όλα άλλαξαν στο Γιοχάνεσμπουργκ στις 11 Ιουλίου 2010.

Οι Ισπανοί αντιμετώπισαν την Ολλανδία σε έναν ιδιαίτερα σκληρό τελικό, με 14 κίτρινες και μία κόκκινη κάρτα, αριθμό που αποτελεί ακόμη ρεκόρ για τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι «οράνιε» έχασαν τεράστια ευκαιρία όταν ο Άριεν Ρόμπεν βγήκε μόνος απέναντι στον Ίκερ Κασίγιας, όμως ο Ισπανός τερματοφύλακας πραγματοποίησε μία από τις σημαντικότερες αποκρούσεις στην ιστορία της εθνικής του ομάδας.

Η λύση ήρθε στο 116ο λεπτό. Ο Σεσκ Φάμπρεγας βρήκε τον Αντρές Ινιέστα μέσα στην περιοχή και εκείνος με δεξί σουτ χάρισε στην Ισπανία το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας της. Η επιτυχία ολοκλήρωσε μία μοναδική εποχή κυριαρχίας, καθώς η «ρόχα» κατέκτησε διαδοχικά το Euro 2008, το Μουντιάλ του 2010 και το Euro 2012.

Ο ήρωας που ήρθε από τον πάγκο

Το 2014 στο «Μαρακανά» του Ρίο ντε Τζανέιρο η Γερμανία και η Αργεντινή αναμετρήθηκαν για τρίτη φορά σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου, ισοφαρίζοντας το σχετικό ρεκόρ.

Η Αργεντινή έχασε τεράστια ευκαιρία να προηγηθεί όταν ο Γκονσάλο Ιγκουαΐν αστόχησε απέναντι στον Μάνουελ Νόιερ, ενώ λίγο αργότερα ο ίδιος βρήκε δίχτυα, όμως σωστά υποδείχθηκε σε θέση οφσάιντ. Από την άλλη πλευρά, οι Γερμανοί έχασαν νωρίς τον Κριστόφ Κράμερ, ο οποίος αποχώρησε έπειτα από σοβαρή σύγκρουση, έχοντας υποστεί διάσειση.

Το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση και ο Γιόαχιμ Λεβ δικαιώθηκε για μία αλλαγή που έμελλε να μείνει στην ιστορία. Ο Μάριο Γκέτσε, που είχε περάσει ως αλλαγή, υποδέχθηκε με εξαιρετικό τρόπο τη σέντρα του Αντρέ Σίρλε και με άψογο τελείωμα στο 113ο λεπτό χάρισε στη Γερμανία τη νίκη με 1-0.

Η Γερμανία έγινε η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που κατέκτησε Παγκόσμιο Κύπελλο επί νοτιοαμερικανικού εδάφους, ενώ ο Λιονέλ Μέσι παρέλαβε το βραβείο του κορυφαίου ποδοσφαιριστή της διοργάνωσης χωρίς όμως να καταφέρει να σηκώσει το τρόπαιο που τόσο επιθυμούσε.

Το πρώτο VAR σε τελικό

Το 2018 στη Μόσχα γράφτηκε ιστορία πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο αγώνας. Για πρώτη φορά σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου χρησιμοποιήθηκε το VAR.

Η Γαλλία αντιμετώπισε τη συγκλονιστική Κροατία, η οποία είχε φτάσει στον πρώτο τελικό της ιστορίας της έπειτα από τρεις συνεχόμενες προκρίσεις στην παράταση. Οι Κροάτες ήταν ανταγωνιστικοί, όμως η λεπτομέρεια έκρινε την αναμέτρηση.

Το πρώτο γκολ προήλθε από αυτογκόλ του Μάριο Μάντζουκιτς, το πρώτο που σημειώθηκε ποτέ σε τελικό Μουντιάλ. Στη συνέχεια ο Νέστορ Πιτάνα καταλόγισε πέναλτι υπέρ της Γαλλίας έπειτα από εξέταση της φάσης στο VAR για χέρι του Ιβάν Πέρισιτς. Ο Αντουάν Γκριεζμάν ευστόχησε και η αναμέτρηση πήρε διαφορετική τροπή.

Οι Πολ Πογκμπά και Κιλιάν Εμπαπέ ανέβασαν τον δείκτη του σκορ στο 4-1, πριν μειώσει ο Μάντζουκιτς εκμεταλλευόμενος λάθος του Ούγκο Γιορίς για το τελικό 4-2. Κατά τη διάρκεια του δεύτερου ημιχρόνου τέσσερα μέλη της ομάδας ακτιβιστών Pussy Riot εισέβαλαν στον αγωνιστικό χώρο, δημιουργώντας μία ακόμη εικόνα που έμεινε στην ιστορία του θεσμού.

Ο κορυφαίος τελικός όλων των εποχών

Πολλοί θεωρούν ότι στις 18 Δεκεμβρίου 2022 παίχτηκε ο σπουδαιότερος τελικός στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Η Αργεντινή του Λιονέλ Μέσι κυριάρχησε απέναντι στη Γαλλία και προηγήθηκε με 2-0 χάρη σε γκολ του αρχηγού της και του Άνχελ Ντι Μαρία. Μέχρι το 80ό λεπτό όλα έδειχναν να έχουν κριθεί.

Τότε εμφανίστηκε ο Κιλιάν Εμπαπέ. Μέσα σε μόλις 97 δευτερόλεπτα ισοφάρισε με πέναλτι και εντυπωσιακό βολέ, στέλνοντας τον τελικό στην παράταση. Εκεί ο Μέσι έκανε το 3-2, όμως ο Εμπαπέ απάντησε ξανά από την άσπρη βούλα, ολοκληρώνοντας το πρώτο χατ-τρικ σε τελικό Μουντιάλ μετά το 1966.

Στο 123ο λεπτό γράφτηκε ακόμη μία ιστορική στιγμή. Ο Ραντάλ Κολό Μουανί βγήκε μόνος απέναντι στον Εμιλιάνο Μαρτίνες, όμως ο Αργεντινός τερματοφύλακας απέκρουσε σωτήρια με το αριστερό πόδι, σε μία επέμβαση που πολλοί χαρακτηρίζουν ως τη σημαντικότερη στην ιστορία των τελικών.

Η Αργεντινή επικράτησε 4-2 στα πέναλτι και ο Λιονέλ Μέσι ολοκλήρωσε τη μοναδική συλλογή τίτλων της καριέρας του, κατακτώντας το μοναδικό τρόπαιο που του έλειπε. Η εικόνα του να σηκώνει το Παγκόσμιο Κύπελλο στο στάδιο της Λουσαΐλ έκλεισε έναν κύκλο που είχε ανοίξει οκτώ χρόνια νωρίτερα στο «Μαρακανά», όταν είχε φύγει με σκυμμένο το κεφάλι μετά την ήττα από τη Γερμανία.

Το επόμενο κεφάλαιο

Από το Μοντεβιδέο του 1930 μέχρι τη Λουσαΐλ του 2022, οι τελικοί του Παγκοσμίου Κυπέλλου έχουν χαρίσει τα πάντα. Τον θρίαμβο της Ουρουγουάης στο πρώτο Μουντιάλ, το «Μαρακανάσο» που βύθισε μια ολόκληρη χώρα στο πένθος, το «θαύμα της Βέρνης», τη γέννηση του μύθου του Πελέ, το γκολ-φάντασμα του Γουέμπλεϊ, την ποδοσφαιρική επανάσταση της Ολλανδίας που έμεινε χωρίς τρόπαιο, τη μαγεία του Μαραντόνα, το χαμένο πέναλτι του Ρομπέρτο Μπάτζιο, την ανεξήγητη υπόθεση του Ρονάλντο, την κουτουλιά του Ζινεντίν Ζιντάν, το γκολ του Αντρές Ινιέστα στην παράταση, το αριστουργηματικό τελείωμα του Μάριο Γκέτσε και, πιο πρόσφατα, τον συγκλονιστικό τελικό της Ντόχα που πολλοί χαρακτηρίζουν ως τον κορυφαίο στην ιστορία του θεσμού.

Κάθε γενιά έχει τον δικό της τελικό. Τη δική της εικόνα που δεν ξεχνά ποτέ. Ένα γκολ, μια απόκρουση, ένα λάθος, μια αμφισβητούμενη διαιτητική απόφαση ή μια προσωπική ιστορία που ξεπερνά τα όρια του αθλητισμού. Αυτός είναι και ο λόγος που ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου παραμένει το σημαντικότερο ποδοσφαιρικό γεγονός στον πλανήτη. Δεν κρίνει μόνο έναν τίτλο. Δημιουργεί αναμνήσεις που συνοδεύουν τους φιλάθλους για μια ζωή.

Το βράδυ της 19ης Ιουλίου 2026, στο «New York New Jersey Stadium», η ιστορία θα αποκτήσει ακόμη μία σελίδα. Η πρωταθλήτρια κόσμου Αργεντινή του Λιονέλ Σκαλόνι θα διεκδικήσει το τέταρτο αστέρι απέναντι στην πρωταθλήτρια Ευρώπης Ισπανία του Λουίς ντε λα Φουέντε, η οποία αναζητά τον δεύτερο παγκόσμιο τίτλο της ιστορίας της.

sportal.gr