Τι κρύβεται κάτω από τον πάγο της Ανταρκτικής: Χάρτης αποκάλυψε το «αιώνιο» μυστικό!

Η Ανταρκτική παραμένει ένα από τα ελάχιστα σημεία της Γης όπου η επιφάνεια είναι καλύτερα χαρτογραφημένη από το υπέδαφος. Οι δορυφόροι έχουν αποτυπώσει με ακρίβεια το παγωμένο «κέλυφος», όχι όμως και τη μορφολογία του βράχου που κρύβεται από κάτω.

Σε πολλά σημεία, ο πάγος φτάνει τα 4,8 χιλιόμετρα πάχος, καλύπτοντας λεκάνες, οροσειρές και γεωλογικές δομές που μέχρι σήμερα παρέμεναν σχεδόν αόρατες στην επιστήμη.

Η χαρτογράφηση που αλλάζει τα δεδομένα

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science έρχεται να «ξεσκεπάσει» το υπέδαφος, αποκαλύπτοντας χιλιάδες νέους λόφους, ράχες και σχηματισμούς που δεν είχαν καταγραφεί ποτέ ξανά. Το αποτέλεσμα προσφέρει στους επιστήμονες ένα πολύ πιο ακριβές υπόβαθρο για να κατανοήσουν πώς θα αντιδράσει το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής σε έναν ολοένα και θερμότερο πλανήτη.

Αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε σποραδικές μετρήσεις ραντάρ κάτω από τον πάγο, η νέα προσέγγιση αξιοποιεί τη φυσική της ροής των παγετώνων. Η μέθοδος, γνωστή ως Ice Flow Perturbation Analysis (IFPA), στηρίζεται στην ιδέα ότι το ανάγλυφο του υπεδάφους αφήνει «ίχνη» στην επιφάνεια: οι παγετώνες επιταχύνουν, επιβραδύνουν ή παραμορφώνονται ελαφρά όταν περνούν πάνω από ράχες και κοιλώματα.

Αναλύοντας αυτές τις μικρές μεταβολές με δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, οι ερευνητές μπορούν να συμπεράνουν πώς είναι διαμορφωμένος ο βράχος από κάτω.

Η επικεφαλής της μελέτης, Dr. Helen Ockenden από το University of Grenoble-Alpes, περιγράφει τη διαφορά κλίμακας με έναν χαρακτηριστικό παραλληλισμό: «Είναι σαν να περνάς από μια παλιά, πιξελαρισμένη φωτογραφία σε μια καθαρή ψηφιακή εικόνα με ζουμ». Η βελτίωση δεν αφορά μόνο την αισθητική ενός χάρτη, αλλά τη δυνατότητα πιο αξιόπιστων προβλέψεων για την εξέλιξη του παγοκαλύμματος.

Γιατί οι παλιές μέθοδοι άφηναν τεράστια κενά

Μέχρι σήμερα, η χαρτογράφηση του υπεδάφους βασιζόταν κυρίως σε ραντάρ διείσδυσης πάγου από αεροσκάφη ή επίγειες αποστολές. Οι σαρώσεις, όμως, ακολουθούσαν συγκεκριμένες γραμμές, που συχνά απείχαν δεκάδες χιλιόμετρα μεταξύ τους.

Όπως εξηγεί ο παγετωνολόγος Robert Bingham από το University of Edinburgh, αν οι Άλπεις ή τα Scottish Highlands ήταν σκεπασμένα με πάγο και τα βλέπαμε μόνο από τέτοιες αραιές «τομές», δεν θα μπορούσαμε ποτέ να αντιληφθούμε την πραγματική οξύτητα των κορυφών και των κοιλάδων τους.

Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ξεχωρίζει ένας βαθύς υπεδάφιος διάδρομος στη λεκάνη Maud, με μέσο βάθος 50 μέτρων, πλάτος περίπου 6 χιλιομέτρων και μήκος που φτάνει τα 400 χιλιόμετρα.

Τέτοιες δομές δεν είναι μία απλή γεωλογική λεπτομέρεια και μπορούν να καθοδηγήσουν τη ροή των παγετώνων και να επηρεάσουν το πόσο γρήγορα θα υποχωρήσει ο πάγος σε συνθήκες κλιματικής θέρμανσης.

gazzetta.gr