Γιατί ο εγκέφαλος μάς κάνει να αναβάλλουμε τις δυσάρεστες υποχρεώσεις

Η αναβλητικότητα δεν είναι απλώς θέμα χαρακτήρα ή έλλειψης αυτοπειθαρχίας. Σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, η τάση μας να καθυστερούμε δύσκολες ή δυσάρεστες εργασίες έχει βαθιές ρίζες στη λειτουργία του εγκεφάλου.

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology εντοπίζει ένα συγκεκριμένο εγκεφαλικό κύκλωμα στους πιθήκους, το οποίο δρα σαν «φρένο», όταν το άτομο καλείται να αντιμετωπίσει μια δυσάρεστη εμπειρία. Τα ευρήματα προσφέρουν νέες ενδείξεις γιατί τόσο οι άνθρωποι όσο και τα ζώα διστάζουν μπροστά σε αποφάσεις που συνοδεύονται από δυσφορία.

«Καταφέραμε να συνδέσουμε μια συγκεκριμένη εγκεφαλική οδό με τη μείωση του κινήτρου όταν τα άτομα αντιμετωπίζουν δυσάρεστες εργασίες στην καθημερινότητά τους», εξηγεί ο Ken-ichi Amemori, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κιότο και συγγραφέας της μελέτης.

Στο πλαίσιο του πειράματος, οι ερευνητές ανέθεσαν στους πίθηκους απλές εργασίες που οδηγούσαν είτε σε μια ανταμοιβή είτε σε ανταμοιβή συνοδευόμενη από μια ενοχλητική ριπή αέρα στο πρόσωπο. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι πίθηκοι καθυστερούσαν περισσότερο να ολοκληρώσουν την εργασία όταν αυτή συνεπαγόταν τη δυσάρεστη εμπειρία.

Το κρίσιμο βήμα της έρευνας ήρθε όταν οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της χημειογενετικής, μια τεχνική που επιτρέπει τον έλεγχο συγκεκριμένων νευρικών κυκλωμάτων μέσω φαρμάκων. Με αυτόν τον τρόπο κατέστειλαν τη δραστηριότητα ενός κυκλώματος σε δύο περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται άμεσα με το κίνητρο και τη λήψη αποφάσεων.

Όταν το κύκλωμα αυτό «σιώπησε», οι πίθηκοι έδειξαν σαφώς λιγότερο δισταγμό να αναλάβουν την εργασία, ακόμη κι αν γνώριζαν ότι θα ακολουθούσε η ριπή αέρα. Με απλά λόγια, το εγκεφαλικό «φρένο» είχε χαλαρώσει.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κατανόηση αυτού του μηχανισμού μπορεί να συμβάλει στη βαθύτερη ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε κοινωνίες με υψηλά επίπεδα άγχους και πίεσης. Παράλληλα, τα ευρήματα ενδέχεται να ανοίξουν τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις σε ψυχιατρικές διαταραχές που σχετίζονται με το κίνητρο, όπως η κατάθλιψη και η σχιζοφρένεια.

Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε παρέμβαση στο συγκεκριμένο «φρένο» θα πρέπει να γίνεται με προσοχή, καθώς η υπερβολική αποδυνάμωσή του θα μπορούσε να οδηγήσει στο αντίθετο άκρο: την παρορμητική και επικίνδυνη ανάληψη ρίσκων.

gazzetta.gr